Hatice Cengiz başvurusunda, Anayasa Mahkemesi'nin 'yargı yetkisi' kavramını Sözleşme'nin 1. maddesi bağlamında nasıl yorumladığını ve bir devletin ülke sınırları dışında yargı yetkisini kullanması durumlarını açıklayınız.

Anayasa Mahkemesi, Sözleşme'nin 1. maddesinde belirtilen 'yargı yetkisi'nin bir eşik ölçüt olduğunu ve uluslararası kamu hukuku açısından bir devletin yargı yetkinliğinin öncelikle ülkesel olduğunu belirtmiştir. Ancak, istisnai durumlarda devletin Sözleşme'nin 1. maddesi uyarınca kendi ülke sınırları dışında yargı yetkisini kullanmasını kabul etmiştir. Özellikle, taraf devletin adli makamlarının kendi ulusal kanunları sebebiyle (örneğin evrensel yargı yetkisi veya şahsiyet ilkesi uyarınca) yetki alanı dışında meydana gelen bir ölümle ilgili kendi ceza soruşturmasını veya davasını başlatması durumunda, bu durumun Sözleşme'nin 1. maddesinin amaçları bakımından yargısal yetki bağlantısı oluşturmak için yeterli olduğu kabul edilmiştir. (Anayasa Mahkemesi 2022/53952 B. No., 10/5/2023 K.)