Anayasa'nın 40. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesi ışığında, mahkemeye erişim hakkı ve süre koşulları nasıl yorumlanmalıdır?

Anayasa'nın 40. maddesi, devletin işlemlerinde kanun yolları, mercileri ve süreleri belirtme zorunluluğu getirir. AİHS'nin 6. maddesindeki adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkı, hukukun üstünlüğü ilkesinin temel unsurudur. Mahkemeler, usul kurallarını uygularken aşırı şekilcilikten kaçınmalı, ancak aşırı esnekliğe de yol açmamalıdır. Dava açma süreleri, hukuki belirlilik ve güvenlik ilkesinin gereği olup, aşırı katı olmadıkça veya hakkın özünü zedelemedikçe mahkemeye erişim hakkına aykırılık oluşturmaz. Ancak koşulların açıkça hukuka aykırı olarak yanlış uygulanması mahkemeye erişim hakkının ihlali sayılır. (Danıştay 9. Daire 2016/15550 E., 2016/5897 K.)