Tüketici, satın aldığı sıfır kilometre bir otomobilin, teslimden 8 ay sonra motor arızası vermesi üzerine yetkili servise başvurmuş, servis ise arızanın 'kullanıcı hatasından' kaynaklandığını belirterek ücretsiz onarım talebini reddetmiştir. TKHK m. 10'daki 'altı aylık karine' süresi geçmiş olmasına rağmen, tüketicinin bu durumda ispat yükümlülüğü ve başvurabileceği hukuki yollar nelerdir?

TKHK m. 10'daki altı aylık yasal karine süresi geçmiş olduğu için, maldaki ayıbın teslim tarihinde var olduğunu veya üretimden kaynaklandığını ispat yükü artık tüketiciye aittir. Servisin 'kullanıcı hatası' iddiası karşısında, tüketicinin izlemesi gereken hukuki yollar şunlardır: 1) Delil Tespiti: Tüketici, derhal Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak 'delil tespiti' (HMK m. 400 vd.) talebinde bulunmalıdır. Mahkeme, görevlendireceği tarafsız bir otomotiv mühendisi bilirkişi marifetiyle aracı inceletir. Bilirkişi, arızanın üretimden mi, malzemeden mi, yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığını belirten bir rapor hazırlar. Bu rapor, açılacak davada en önemli delil olacaktır. 2) Tüketici Hakem Heyeti veya Mahkemesine Başvurma: Tüketici, delil tespiti raporu veya başka delilleriyle (örneğin, özel bir servisten aldığı rapor) birlikte, uyuşmazlığın değerine göre Tüketici Hakem Heyeti'ne veya Tüketici Mahkemesi'ne başvurabilir. Bu başvuruda, aracın ayıplı olduğunun tespitini ve TKHK m. 11'deki seçimlik haklarından birinin (ücretsiz onarım, değişim, iade, bedel indirimi) yerine getirilmesini talep eder. 3) Davadaki İspat: Davada tüketici, delil tespiti raporunu sunarak, arızanın üretimden kaynaklandığını ve dolayısıyla malın ayıplı olduğunu ispatlamaya çalışacaktır. Satıcı/üretici ise, arızanın kullanıcı hatasından (örn: araca yanlış yakıt konulması, bakımlarının zamanında yapılmaması, hor kullanma) kaynaklandığını ispatlamaya çalışacaktır. Mahkeme, özellikle tarafsız bilirkişi raporuna dayanarak bir karar verecektir. Altı aylık karine geçmiş olsa da, özellikle yeni bir araçta 8 ay gibi kısa bir sürede ciddi bir motor arızası çıkması, hayatın olağan akışına göre, üretim hatasına güçlü bir karine teşkil eder ve tüketicinin ispat yükünü kolaylaştırır.