Ceza Genel Kurulu'nun 2023/582 sayılı kararında, istinaf kanun yoluna başvurmayan tarafın temyiz kanun yoluna başvurabileceği kabul edilmiştir. Bu kararın, CMK'nın 307. maddesinde düzenlenen 'ceza miktarı bakımından kazanılmış hak' ilkesiyle ilişkisi nedir?

Bu iki durum birbiriyle yakından ilişkilidir ve birlikte değerlendirilmelidir. CGK'nın kararı, temyiz hakkının varlığına ilişkin usuli bir tespittir. CMK m. 307'deki kazanılmış hak ilkesi ise, temyiz incelemesinin 'esasına' ilişkin bir sınırlamadır. İlişki şöyledir: 1) Temyiz Hakkının Varlığı: CGK kararına göre, ilk derece mahkemesi kararına karşı sadece sanık istinaf yoluna başvurmuşsa ve BAM bu talebi reddetmişse, BAM Cumhuriyet savcısı (daha önce istinaf talebi olmamasına rağmen) bu kararı aleyhe temyiz etme hakkına sahiptir. Temyiz talebi usulden reddedilemez, Yargıtay dosyayı esastan incelemek zorundadır. 2) Kazanılmış Hakkın Korunması (Temyiz İncelemesinin Sınırı): İşte bu noktada CMK m. 307/5 devreye girer. Bu madde, 'Cumhuriyet savcısı, sanık lehine olarak yaptığı temyiz başvurusunda, cezanın artırılmasını gerektirecek sebeplere de dayanamaz.' der. Ayrıca, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, aleyhe temyiz bulunmayan veya sadece sanık tarafından temyiz edilen bir hüküm, aleyhe bozulamaz. Bu, 'cezayı aleyhe değiştirememe yasağı' veya 'kazanılmış hak' ilkesidir. Sorudaki senaryoda, ilk derece mahkemesi hükmü savcılık tarafından istinaf edilmemiştir. Bu, o hükümdeki ceza miktarının savcılık açısından zımnen kabul edildiği ve sanık için bir 'kazanılmış hak' oluşturduğu anlamına gelir. BAM savcısı temyiz yoluna başvursa bile, Yargıtay incelemesi sırasında bu kazanılmış hakkı gözetmek zorundadır. Yargıtay, BAM kararını başka bir hukuka aykırılık nedeniyle sanık lehine bozabilir, ancak cezanın artırılması sonucunu doğuracak şekilde aleyhe bozamaz. Özetle, savcının temyiz 'hakkı' vardır, ancak bu hakkı kullanması, sanığın daha önce oluşmuş olan kazanılmış 'hakkını' ortadan kaldırmaz. Yargıtay, temyiz talebini kabul eder ama incelemesini bu sınırlama dahilinde yapar.