Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2014/15306 E. sayılı kararında, ehliyetsizlik ve muris muvazaası iddiaları birlikte ileri sürülmüştür. Mahkemenin, ehliyetsizlik iddiasını hiç araştırmadan, doğrudan muvazaa iddiasını inceleyip davayı reddetmesi, usul hukuku açısından hangi temel ilkenin ihlalidir?

Mahkemenin bu şekilde hareket etmesi, usul hukuku açısından birkaç temel ilkenin ihlali anlamına gelir, ancak en belirgini 'davaya hakim olan ilkelerin' ve 'iddiaların incelenmesindeki öncelik sırasının' ihlalidir. 1) Kamu Düzenine İlişkin İddianın Önceliği İlkesinin İhlali: Hukuki ehliyet, kamu düzenini ilgilendiren, bir hukuki işlemin varlık şartıdır. Muris muvazaası ise, tarafların iradelerinin uyuşup uyuşmadığına ilişkin, daha çok nispi butlan sonucunu doğuran bir iddiadır. Yargılamada, kamu düzenine ilişkin iddiaların, diğer iddialardan önce ve re'sen (kendiliğinden) incelenmesi esastır. Mahkeme, ehliyetsizlik gibi kamu düzenine ilişkin bir iddiayı atlayarak daha tali bir iddiayı incelemiş ve bu öncelik kuralını ihlal etmiştir. 2) Eksik İnceleme: Davacı, davasını iki ayrı hukuki sebebe dayandırmıştır. Mahkemenin, bu sebeplerden birini (özellikle de öncelikli olanı) hiç araştırmadan karar vermesi, 'eksik inceleme' teşkil eder. Davanın tüm yönleriyle aydınlatılması ve tarafların ileri sürdüğü tüm iddiaların (öncelik sırasına göre) karşılanması, adil yargılanma hakkının bir gereğidir. 3) Usul Ekonomisi İlkesine Aykırılık: Yargıtay'ın da vurguladığı gibi, ehliyetsizliğin saptanması halinde muvazaa iddiasının incelenmesi gereksiz hale gelecektir. Mahkemenin öncelikli konuyu incelemeden tali konuyu incelemesi, yargılamayı yanlış bir zeminde yürütmesine ve belki de gereksiz yere uzamasına neden olur. Bu da usul ekonomisi ilkesine aykırıdır. Bu nedenlerle Yargıtay, bu tür kararları 'eksik soruşturma (inceleme)' gerekçesiyle bozmaktadır.