TKHK m. 11/1(a) uyarınca ayıplı malda tüketici 'sözleşmeden dönme' hakkını kullanırsa, malı satıcıya iade etmekle yükümlüdür. Peki, tüketici malı kullandığı süre boyunca elde ettiği faydalar (örneğin, 3 ay kullandığı bir televizyon) için satıcıya bir bedel ödemek zorunda mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #260024

Bu konu doktrinde ve Yargıtay kararlarında tartışmalı olmakla birlikte, genel kabul gören görüş, tüketicinin kural olarak bir kullanım bedeli (ecrimisil) ödemek zorunda olmadığı yönündedir. Bunun temel nedenleri şunlardır: 1) Kanunda Hüküm Olmaması: TKHK, sözleşmeden dönme halinde tüketicinin bir kullanım bedeli ödeyeceğine dair açık bir hüküm içermemektedir. Kanunun amacı tüketiciyi korumak olduğundan, aleyhine olan bir durumun kıyas veya yorum yoluyla yaratılması doğru bulunmaz. 2) Satıcının Temerrüdü: Ayıplı mal teslim etmek, satıcının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediği, yani borcunu ihlal ettiği anlamına gelir. Tüketici, satıcının bu kusurlu eylemi nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını kullanmaktadır. Kendi kusuruyla sözleşmenin feshine neden olan satıcının, bir de karşı taraftan kullanım bedeli talep etmesi, dürüstlük kuralına aykırı olarak değerlendirilir. 3) Paranın Kullanım Bedeli: Tüketici, malı kullandığı süre boyunca, ödediği para da satıcının kullanımında kalmıştır. Satıcı bu parayı işleterek bir getiri elde etmiştir. Tüketicinin maldan elde ettiği fayda, satıcının paradan elde ettiği faydaya karşılık geldiği düşünülerek, tarafların birbirinden bir talepte bulunmaması hakkaniyete uygun görülür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bu yönde kararları mevcuttur. Ancak, tüketicinin malı aşırı ve hor kullanarak yıpratması veya değerini önemli ölçüde düşürmesi gibi istisnai durumlarda, dürüstlük kuralı gereği bir denkleştirme yapılması gündeme gelebilir. Fakat normal kullanım için bir bedel talep edilemez.