Kesinleşmiş bir idari işlemin iptali davasında, mahkeme yürütmenin durdurulması (YD) kararı vermiştir. Bu YD kararının hukuki niteliği nedir ve iptal kararından ne gibi farkları vardır? İdarenin YD kararını uygulaması sonucunda davacının hukuki durumu, dava konusu işlem hiç tesis edilmemiş gibi bir duruma mı döner, yoksa bu geçici bir hal midir? Açıklayınız.
YD kararının hukuki niteliği, davanın esası hakkında nihai bir karar olmayan, ancak dava süresince davacının haklarını korumayı amaçlayan geçici nitelikte bir 'ara karar'dır. YD kararı, dava konusu idari işlemin 'icrailiğini' ve 'hukuka uygunluk karinesini' dava sonuna kadar askıya alır. YD kararının iptal kararından temel farkları şunlardır: 1. **Niteliği:** YD kararı geçici bir ara karardır. İptal kararı ise davanın esası hakkında verilen nihai bir hükümdür. 2. **Etkisi:** YD kararı, işlemi askıya alır ve uygulanmasını durdurur. İptal kararı ise işlemi, yapıldığı andan itibaren (ex tunc) geçerli olacak şekilde hukuk aleminden tamamen siler. 3. **Kalıcılığı:** YD kararı, davanın ilerleyen aşamalarında (örneğin, idarenin itirazı üzerine veya esastan ret kararı verilmesiyle) ortadan kalkabilir. İptal kararı ise ancak kanun yolları denetiminden geçtikten sonra kesinleşir ve kalıcı bir sonuç doğurur. İdarenin YD kararını uygulaması sonucunda davacının hukuki durumu, dava konusu işlem sanki hiç tesis edilmemiş gibi bir duruma döner, ancak bu durum 'geçici'dir. Örneğin, görevden alınan bir memur hakkında YD kararı verilirse, idare memuru eski görevine iade etmek zorundadır. Memur, dava sonuçlanıncaya kadar görevine devam eder. Ancak bu, davanın kazanıldığı anlamına gelmez. Yargılama sonunda mahkeme davayı esastan reddederse, YD kararı kendiliğinden ortadan kalkar ve idare, memuru yeniden görevden alabilir. Eğer mahkeme işlemi iptal ederse, YD kararının yarattığı geçici durum kalıcı hale gelir. Dolayısıyla YD, eski durumun dava sonuna kadar 'geçici olarak' devamını sağlayan bir tedbirdir.