TKHK m. 8/2, 'Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda... ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan' malların da ayıplı kabul edileceğini belirtir. Bu hüküm, satıcının 'sözleşme serbestisi' ilkesini nasıl sınırlandırmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #259868

Bu hüküm, satıcının 'sözleşme serbestisi' ilkesini, 'tüketicide yaratılan haklı beklentinin korunması' ve 'dürüstlük kuralı' çerçevesinde önemli ölçüde sınırlandırmaktadır. Sözleşme serbestisi, tarafların sözleşmenin içeriğini diledikleri gibi belirleyebilmelerini ifade eder. Ancak bu serbesti, mutlak değildir. TKHK m. 8/2, bu sınırlamayı şu şekilde kurar: 1) Taahhütle Bağlılık: Satıcı, bir malı satarken sadece sözleşmede yazanlarla değil, o malı satmak için yaptığı tüm tanıtım faaliyetleriyle (reklam, ilan, ambalaj, etiket vb.) de bağlıdır. Reklamda vaat edilen bir özellik, sözleşmede hiç yer almasa bile, sözleşmenin bir parçası haline gelir ve satıcının bir taahhüdü sayılır. 2) Beklenti Yaratma Sorumluluğu: Satıcı, reklam ve tanıtımlarıyla tüketicide belirli bir beklenti yaratır. Örneğin, bir deterjan reklamında 'tek yıkamada tüm lekeleri çıkarır' deniyorsa, tüketici bu ürünü bu beklentiyle satın alır. Ürün bu beklentiyi karşılamıyorsa, satıcı 'ama sözleşmede böyle bir şey yazmıyordu' diyerek sorumluluktan kurtulamaz. Yarattığı beklentinin sonuçlarına katlanmak zorundadır. 3) Dürüstlük Kuralı (TMK m. 2): Bir yandan reklamlarla malı överek yüksek beklentiler yaratıp, diğer yandan sözleşme metninde bu özellikleri dışlayarak sorumluluktan kaçmaya çalışmak, dürüstlük kuralına aykırı bir davranıştır. TKHK m. 8/2, bu tür çelişkili davranışları engelleyerek, satıcının beyanları ile eylemleri arasında bir tutarlılık olmasını zorunlu kılar. Özetle, bu hüküm, sözleşmenin kapsamını, sadece tarafların imzaladığı metinle değil, sözleşme öncesi yapılan ve tüketicinin kararını etkileyen tüm beyan ve tanıtımları da içerecek şekilde genişletir ve bu yolla sözleşme serbestisini tüketici lehine sınırlar.