Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin eser sözleşmesine ilişkin 2017/2390 E. sayılı kararında, mahkemenin, birbiriyle çelişen birden fazla bilirkişi raporu arasından 'kesinleşen başka bir mahkeme kararındaki bilirkişi raporunu' esas alması neden hukuka aykırı bulunmuştur?

Bu durumun hukuka aykırı bulunmasının birkaç temel nedeni vardır: 1) Delillerin Doğrudanlığı İlkesinin İhlali: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, her dava kendi delilleriyle görülür ve karara bağlanır. Hakim, önündeki davanın taraflarını, iddialarını ve delillerini doğrudan doğruya inceleyerek bir kanaate varmalıdır. Başka bir davada, farklı taraflar arasında ve farklı bir uyuşmazlık kapsamında alınmış bir bilirkişi raporu, görülmekte olan dava için doğrudan bir delil teşkil etmez. O rapor, ancak bir emare veya hakimin kanaatinin oluşmasında yardımcı bir veri olabilir, ancak tek başına hükme esas alınamaz. 2) Çelişmenin Giderilmemesi: Görülmekte olan davada alınan bilirkişi raporları arasında zaten bir çelişki vardır. Mahkemenin görevi, bu çelişkiyi kendi davası içinde, yeni bir bilirkişi incelemesi veya ek rapor yoluyla gidermektir. Bu yola gitmek yerine, dosya dışından, başka bir davaya ait bir raporu alıp onu doğru kabul etmek, mevcut çelişkiyi gidermek değil, onu görmezden gelmektir. 3) Gerekçelendirme Yükümlülüğü: Mahkeme, neden kendi dosyasında alınan raporları değil de, başka bir dosyadan gelen raporu üstün tuttuğunu, somut ve denetime elverişli gerekçelerle açıklamak zorundadır. Yargıtay kararında, mahkemenin bunu yapmadığı, 'neden birinci bilirkişi heyetinin... raporunun hükme esas alındığı dayanağı ve gerekçesi ile açıklanmamıştır' denilerek bu eksikliğe işaret edilmiştir. 4) Savunma Hakkının İhlali: Tarafların, başka bir davada alınan ve kendilerinin tartışma veya itiraz etme imkanı bulamadığı bir rapora dayanılarak haklarında hüküm kurulması, çelişmeli yargılama ve savunma hakkı ilkelerini zedeleyebilir. Bu nedenlerle, her dava kendi özgün koşulları ve delilleri içinde çözümlenmelidir; başka bir davanın delillerinin mekanik olarak transfer edilmesi hukuka aykırıdır.