Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/1788 E. sayılı kararında, taraflar arasında iş bedelinin belirlenmediği bir eser sözleşmesi uyuşmazlığında, tebliğ edildiği ispatlanamayan bir faturanın alacak ispatına yetmeyeceğine karar verilmiştir. Bu durumda, yüklenici alacağını başka hangi delillerle ispatlayabilir?

Bu durumda yüklenici, alacağının varlığını ve miktarını ispatlamak için HMK'da düzenlenen diğer delillere başvurabilir. Tek başına fatura yetersiz kalsa da, diğer delillerle desteklendiğinde bir anlam ifade edebilir. Yüklenicinin başvurabileceği başlıca deliller şunlardır: 1) Keşif ve Bilirkişi İncelemesi: Bu, en önemli delildir. Mahkeme, işin yapıldığı yerde keşif yaparak, yapılan imalatların niteliğini, miktarını ve kalitesini tespit ettirir. Ardından, Yargıtay kararında da belirtildiği gibi, uzman bir bilirkişi heyeti marifetiyle, işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiçlerine göre işin bedelini (malzeme + işçilik + makul müteahhit kârı) hesaplattırır. Bu rapor, alacağın miktarını belirlemede temel dayanak olur. 2) Tanık Beyanları: İşin yapıldığına, kapsamına ve taraflar arasındaki ilişkiye tanıklık eden kişiler (işçiler, komşular, malzeme tedarikçileri vb.) dinlenebilir. Tanık beyanları, sözleşmenin varlığını ve işin yapıldığını destekleyebilir. 3) Ticari Defterler ve Belgeler: Yüklenicinin kendi ticari defterleri, iş için aldığı malzemelere ilişkin faturalar, sevk irsaliyeleri, işçilere yaptığı ödemelere ilişkin bordrolar gibi belgeler, yaptığı masrafları ve dolayısıyla işin maliyetini ortaya koymada yardımcı delil niteliğindedir. 4) Yazılı Delil Başlangıcı: Taraflar arasında yapılmış e-posta yazışmaları, mesajlaşmalar veya işin yapımına ilişkin tutulan adi yazılı tutanaklar, HMK m. 202 uyarınca yazılı delil başlangıcı sayılabilir ve tanık dinlenmesine imkan tanıyabilir. Bu delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesiyle, yüklenici alacağını ispatlayabilir.