TKHK m. 70/6'ya göre, tüketici hakem heyetinin tüketici lehine verdiği bir karara karşı satıcı tarafından itiraz davası açılır ve bu dava sonucunda karar iptal edilirse, tüketici aleyhine 'nisbi tarife üzerinden' vekalet ücretine hükmedilir. Bu düzenlemenin, Tüketici Hakem Heyeti sisteminin ruhuna ve tüketicinin korunması ilkesine etkileri nelerdir?

Bu düzenleme, Tüketici Hakem Heyeti (THH) sisteminin ruhu ve tüketicinin korunması ilkesi açısından oldukça tartışmalı ve potansiyel olarak caydırıcı bir etkiye sahiptir. Etkileri şunlardır: 1) Caydırıcı Etki: Tüketiciler, THH'den lehlerine bir karar alsalar bile, satıcının bu karara itiraz ederek dava açması halinde, davayı kaybetme riskiyle karşı karşıya kalırlar. Davayı kaybetmeleri durumunda, uyuşmazlık konusu bedel üzerinden (nisbi tarife) hesaplanacak ve genellikle binlerce lirayı bulabilecek bir vekalet ücreti ödeme riski, birçok tüketiciyi hakkını aramaktan veya THH'ye başvurmaktan alıkoyabilir. Bu durum, sistemin temel amacı olan tüketicinin basit, hızlı ve masrafsız bir şekilde hakkına ulaşmasını engeller. 2) Eşitsizliği Artırma: Tüketici, genellikle ekonomik olarak daha zayıf taraftır. Satıcı veya sağlayıcılar ise, dava açma ve vekalet ücreti riskini daha kolay göze alabilecek kurumsal yapılardır. Bu düzenleme, taraflar arasındaki mevcut ekonomik eşitsizliği, yargısal sürece de taşıyarak, satıcıya tüketici üzerinde bir baskı kurma aracı verebilir. Satıcı, 'Karara itiraz eder, dava açarım, kaybedersen bir de avukatlık ücreti ödersin' tehdidiyle tüketiciyi uzlaşmaya zorlayabilir. 3) Sistemin Ruhuna Aykırılık: THH, tüketicilerin adalete kolay erişimini sağlamak için kurulmuş bir mekanizmadır. Bu düzenleme ise, THH'nin kararını bir 'risk unsuru' haline getirerek, bu kolay erişim ilkesini zedelemektedir. Tüketici lehine verilen karara güvenerek hareket eden tüketici, sonuçta aleyhine bir borçla karşılaşabilmektedir. (Not: Maddeye 24/3/2022'de eklenen cümle ile, 'mevcut olduğu hâlde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine... vekâlet ücretine hükmedilemez' şeklinde bir istisna getirilerek bu kural bir miktar yumuşatılmıştır.)