TKHK m. 12/2, 'ikinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu bir yıldan... az olamaz' demektedir. Taraflar, ikinci el bir araba satış sözleşmesine 'araçtaki mevcut ve sonradan çıkabilecek tüm ayıplardan alıcı sorumludur, satıcının hiçbir sorumluluğu yoktur' şeklinde bir hüküm koyabilirler mi? Bu hükmün geçerliliği nedir?

Hayır, taraflar böyle bir hüküm koyamazlar. Bu tür bir hüküm, 'kesin olarak hükümsüz'dür. Bunun birkaç yasal dayanağı vardır: 1) Emredici Hükme Aykırılık: TKHK m. 12/2, ikinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu için asgari bir süre (bir yıl) belirlemiştir. Bu, tüketici lehine getirilmiş emredici bir kuraldır. Tarafların sözleşmeyle bu süreyi kaldırması veya kısaltması mümkün değildir. Emredici hukuk kurallarına aykırı sözleşme hükümleri geçersizdir. 2) Haksız Şart Niteliği: Bu hüküm, aynı zamanda TKHK m. 5 kapsamında tipik bir 'haksız şart'tır. Çünkü bu şart, tüketiciyle müzakere edilmeden standart bir sözleşmeye konulmuş, satıcının yasal sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırarak taraflar arasındaki hak ve yükümlülükler dengesini dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde tüketici aleyhine bozmaktadır. TKHK m. 5/2'ye göre haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. 3) Sorumsuzluk Anlaşması Yasağı: Türk Borçlar Kanunu'nun 115. maddesi, borçlunun ağır kusurundan kaynaklanan sorumluluğunu önceden kaldıran anlaşmaların kesin olarak hükümsüz olduğunu belirtir. Satıcının, maldaki önemli bir ayıbı bilerek gizlemesi ve buna rağmen sorumsuzluk kaydı koyması, bu kapsama da girebilir. Sonuç olarak, sözleşmedeki bu hüküm geçersizdir ve tüketici, malın tesliminden itibaren bir yıl içinde ortaya çıkan (ve satış anında var olan) gizli ayıplar için satıcıya karşı TKHK m. 11'deki seçimlik haklarını kullanabilir.