Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2014/3524 E. sayılı kararında, vekalet görevinin kötüye kullanılması iddiası incelenirken, vekil ile sözleşme yapan üçüncü kişinin 'kötü niyetli' olup olmadığının tespiti önem arz etmektedir. TMK m. 2 (dürüstlük kuralı) ve m. 3 (iyi niyet) çerçevesinde, üçüncü kişinin hangi durumlarda kötü niyetli olduğu veya 'bilmesi gerektiği' kabul edilebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #259832

Üçüncü kişinin kötü niyetli olduğunun veya durumu 'bilmesi gerektiği'nin kabul edilebileceği haller, somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Yargıtay içtihatları ve TMK m. 2 ve 3 çerçevesinde şu durumlar kötü niyete karine teşkil edebilir: 1) Vekil ile Çıkar ve İşbirliği İçinde Olması: Üçüncü kişinin, vekilin yakını (eşi, çocuğu, ortağı) olması veya işlemden vekilin de bir menfaat sağladığının anlaşılması gibi durumlar, aralarında bir işbirliği olduğuna işaret eder. 2) Bedelde Fahiş Fark: Taşınmazın, gerçek piyasa değerinin çok altında bir bedelle satılması, en önemli kötü niyet göstergesidir. Makul bir alıcının, bir malı değerinin çok altında satan bir vekilin yetkisini sorgulaması beklenir. Bu durumu sorgulamamak, TMK m. 3'teki 'kendisinden beklenen özeni' göstermediği anlamına gelir ve iyi niyetini ortadan kaldırır. 3) Vekalet Verenin Durumunu Bilmesi: Üçüncü kişinin, vekalet verenin (muris) yaşlı, hasta, paraya ihtiyacı olmayan veya yurtdışında yaşayan biri olduğunu bilmesi ve buna rağmen vekilin alelacele ve düşük bir bedelle satış yapmasına göz yumması, kötü niyetli olduğunu veya en azından durumu bilmesi gerektiğini gösterir. 4) İşlemin Olağandışı Olması: Satışın gece vakti, tatil gününde veya alışılmadık koşullarda yapılması, ödemenin banka kanalıyla değil de elden yapıldığı ve ispat edilemediği durumlar gibi hayatın olağan akışına aykırı koşullar, şüphe uyandırır ve üçüncü kişinin iyi niyetini sorgulanır hale getirir. Bu durumlarda, üçüncü kişinin 'ben vekaletnameye güvendim' savunması, TMK m. 2'deki dürüstlük kuralı karşısında korunmaz ve yaptığı işlem vekalet veren açısından geçersiz sayılır.