Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/1788 E. sayılı kararında, eser sözleşmesinde taraflar arasında iş bedeli belirlenmemişse, bedelin BK m. 366 (TBK m. 481) gereğince 'mahalli serbest piyasa rayicine göre' belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu 'rayiç bedel' tespiti nasıl yapılır ve bu kuralın uygulanma şartı nedir?

Bu kuralın uygulanmasının temel şartı, taraflar arasında geçerli bir eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş olması, ancak bedelin hiç belirlenmemiş veya sadece 'yaklaşık olarak' belirlenmiş olmasıdır. 'Mahalli serbest piyasa rayicine göre bedel' tespiti, genellikle bir bilirkişi incelemesi yoluyla yapılır. Bilirkişi (genellikle inşaat mühendisi, mimar, makine mühendisi gibi işin niteliğine uygun bir uzman), şu hususları dikkate alarak bir hesaplama yapar: 1) İşin Yapıldığı Yer ve Zaman: Rayiçler, işin yapıldığı coğrafi bölge (il, ilçe) ve yapıldığı tarihteki (örneğin 2015 yılı) fiyatlar esas alınarak belirlenir. 2) Malzeme ve İşçilik Maliyetleri: Yüklenicinin o iş için harcadığı malzeme (demir, çimento, boya vb.) ve işçilik giderleri, o tarihteki piyasa fiyatları üzerinden hesaplanır. İlgili meslek odalarının (Ticaret Odası, İnşaat Mühendisleri Odası vb.) birim fiyat listeleri, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın (şimdi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) birim fiyatları önemli birer referanstır. 3) Yüklenicinin Kârı: Hesaplanan maliyetlerin üzerine, o tür işler için makul ve mutat kabul edilen bir oranda yüklenici kârı eklenir. Bu oran da yine piyasa teamüllerine göre belirlenir. Sonuç olarak, 'rayiç bedel', işin yapıldığı tarihte, aynı nitelikteki bir işin normal koşullarda kaça mal olacağının ve yüklenicinin ne kadar kâr elde edeceğinin objektif bir şekilde tespit edilmesidir. Bu yöntem, bedel konusunda anlaşamayan taraflar arasındaki boşluğu, adalet ve hakkaniyete uygun bir şekilde doldurmayı amaçlar.