Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2013/22222 E. sayılı kararında, ehliyetsizlik ve muris muvazaası iddialarının bir arada olduğu bir davada, mahkemenin ehliyetsizlik iddiasını araştırmadan sadece muvazaa iddiasına göre karar vermesi neden bozma sebebi sayılmıştır?

Bu durumun bozma sebebi sayılmasının temel nedeni, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre ehliyetsizlik iddiasının muris muvazaası iddiasına göre 'öncelikli' olarak incelenmesi gereken ve 'kamu düzenine' ilişkin bir iddia olmasıdır. Hukuki ehliyet, bir kişinin hak ve borç altına girebilmesinin temel şartıdır. Eğer bir kişinin işlem yaptığı tarihte hukuki ehliyeti (ayırt etme gücü) yoksa, o kişinin yaptığı hukuki işlem (TMK m. 15 gereği) baştan itibaren geçersizdir. Bu durumda, işlemin muvazaalı (mirasçıdan mal kaçırma amaçlı) olup olmadığını araştırmanın hukuki bir anlamı kalmaz, çünkü zaten hukuken var olmayan bir işlemin amacının ne olduğu tartışılamaz. Ehliyetsizlik, daha temel ve öncelikli bir geçersizlik sebebidir. Mahkemenin, kamu düzenine ilişkin bu öncelikli iddiayı araştırmadan, daha tali nitelikteki muvazaa iddiası üzerinden hüküm kurması, 'eksik inceleme' teşkil eder. Yargıtay, bu nedenle, öncelikle ehliyetsizlik iddiasının usulüne uygun (Adli Tıp Kurumu raporu alınarak vb.) araştırılması, bu iddia yerinde görülmezse muvazaa iddiasının incelenmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.