Anayasa Mahkemesi'nin Cemal Kaşıkçı başvurusunda, yaşam hakkı kapsamında 'etkili ceza soruşturması yürütme yükümlülüğü'nün amacı ve taşıması gereken temel kriterler nelerdir? AYM'nin bu kriterleri belirlerken AİHM içtihadına atıflarını açıklayınız.

Anayasa Mahkemesi, Cemal Kaşıkçı başvurusunda (AYM Kararı § 123), yaşam hakkı kapsamında yürütülmesi gereken ceza soruşturmalarının amacının, yaşam hakkını koruyan mevzuat hükümlerinin etkili bir şekilde uygulanmasını ve vuku bulan ölüm olayında sorumluların adaletin önüne çıkarılmalarını sağlamak olduğunu belirtmiştir. AYM, bu kriterleri belirlerken AİHM içtihadına (özellikle McCann/Birleşik Krallık ve Hugh Jordan/Birleşik Krallık kararları) atıf yapmıştır. Etkili soruşturmanın kriterleri şunlardır: 1) Soruşturma makamlarının şüpheli ölümden haberdar olur olmaz resen harekete geçmesi, 2) Soruşturma makamlarının bağımsız olması, 3) Sorumluların tespiti ve cezalandırılmasını sağlayacak yeterlilikte olması (tüm delillerin toplanması), 4) Soruşturmanın ivedilikle ve makul bir özenle yürütülmesi, 5) Soruşturmanın ve sonuçlarının kamu denetimine açık olması ve ölen kişinin yakınlarının meşru menfaatlerini korumak için sürece katılımının sağlanması (§ 81). AYM, bu kriterlerin ihlalinde yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.