Bir kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında, davalı idare aleyhine verilen hüküm kesinleşmiştir. Yıllar sonra davalı idare, kamulaştırma bedelinin ödendiğine dair banka dekontlarını 'yeni ele geçirilmiş belge' olarak sunarak HMK m. 375/1-ç uyarınca yargılamanın iadesini talep etmiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2016/16301 E., 2017/11715 K. sayılı kararı ışığında bu talebin akıbeti ne olur? Bir belgenin 'tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belge' olarak nitelendirilebilmesinin koşullarını açıklayınız.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2016/16301 E., 2017/11715 K. sayılı kararı uyarınca, bu talep reddedilmelidir. Yargılamanın iadesi sebebi olarak kabul edilen HMK m. 375/1-ç'deki belgenin, 'tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belge' olması şarttır. Bu şartın anlamı, tarafın kendi kusuru, ihmali veya kontrol alanındaki bir eksiklik olmaksızın o belgeye yargılama sırasında ulaşamamış olmasıdır. Somut olayda, yargılamanın iadesini talep eden davalı idare, kamulaştırma işlemini bizzat yapan ve ödemeyi gerçekleştiren kurumdur. Banka dekontları gibi ödeme belgeleri, idarenin kendi arşivinde, kayıtlarında bulunan veya kolaylıkla ulaşabileceği belgelerdir. Bu belgelerin yargılama sırasında sunulmamış olması, idarenin kendi ihmalinden veya arşiv düzenindeki bir eksiklikten kaynaklanmaktadır. Bu durum, 'elde olmayan bir neden' olarak kabul edilemez. Yargıtay kararında da vurgulandığı gibi, kamulaştırmayı yapan idarenin kendisinde olan belgeleri sonradan bulması, HMK m. 375/1-ç kapsamında bir yargılamanın iadesi sebebi oluşturmaz. Dolayısıyla, mahkemenin talebi reddetmesi gerekirken kabul etmesi, Yargıtay tarafından bozma nedeni olarak görülmüştür.