6502 sayılı TKHK madde 11'de düzenlenen tüketicinin 'seçimlik hakları' nelerdir? Bu hakların kullanılmasında satıcı, üretici ve ithalatçının sorumluluğunu ve ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misliyle değiştirilmesinin 'orantısız güçlük' hallerini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #259690

TKHK madde 11'e göre malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici dört seçimlik haktan birini kullanabilir: a) Sözleşmeden dönme (malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek), b) Ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme (malı alıkoyup), c) Ücretsiz onarım isteme (aşırı masraf gerektirmiyorsa), ç) Ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini isteme (imkân varsa) (m. 11/1). Satıcı, tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir ve bu hakların yerine getirilmesinde satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m. 11/2). Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispatlarsa sorumlu tutulmaz. 'Orantısız güçlük', ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirmenin satıcı için aşırı zorluk çıkarmasıdır; bu durumda tüketici sözleşmeden dönme veya bedelden indirim haklarını kullanabilir. Orantısızlık tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır (m. 11/3).