Ceza Genel Kurulu'nun 2023/246 E. sayılı kararında, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan Cumhuriyet savcısının, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararı temyiz etme hakkı olup olmadığı tartışılmıştır. Kurulun bu konudaki kararı ve gerekçesi nedir?

Ceza Genel Kurulu, 2023/246 E. sayılı kararında, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmamış olsa dahi, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz talebinde bulunma hakkı OLDUĞUNA karar vermiştir. Kurulun bu sonuca ulaşmasındaki temel gerekçeler şunlardır: 1) Kanunda Sınırlama Olmaması: Temyiz kanun yoluna ilişkin hükümleri düzenleyen CMK m. 286-307 arasında, temyiz hakkını kullanabilmek için 'önceden istinaf yoluna başvurmuş olma' şeklinde bir şart veya sınırlama bulunmamaktadır. Kanun yolu hakkı olanlar CMK m. 260'ta sayılmıştır ve bu hak, kanunla açıkça sınırlandırılmadıkça daraltıcı yorumlanamaz. 2) Hak Arama Hürriyeti: Temyiz hakkını bu şekilde yorumla kısıtlamak, Anayasa m. 36'da güvence altına alınan hak arama hürriyetini ve AİHS m. 6'daki adil yargılanma hakkını ihlal etme riski taşır. 3) Feragat Anlamına Gelmemesi: İstinaf yoluna başvurmamak, henüz ortaya çıkmamış olan Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkından peşinen feragat edildiği anlamına gelmez. Zira istinaf başvurusu yapılmadığında, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne nasıl gideceği ve ne gibi bir karar çıkacağı belirsizdir. 4) Temyiz Hakkı ile Temyiz Edilebilirlik Farkı: Bir tarafın temyiz hakkının olup olmadığı (CMK m. 260) ile bir kararın temyiz edilebilir nitelikte olup olmadığı (CMK m. 286) farklı hukuki meselelerdir. Savcının istinafa başvurmaması onun temyiz hakkını ortadan kaldırmaz; ancak BAM kararının CMK m. 286'daki kesinlik sınırları içinde kalması, temyiz edilebilirlik yönünden bir engel oluşturabilir. Sonuç olarak Kurul, kanunda açık bir şart bulunmadığından, ilk derece savcısının pasif kalmasının, BAM savcısının temyiz hakkını kullanmasına engel teşkil etmeyeceğine hükmetmiştir.