İYUK Madde 7/1'e göre vergi mahkemelerinde dava açma süresi 30 gündür. Danıştay 9. Dairesi'nin 2016/15550 E. sayılı kararında, kesinleşmiş takdir komisyonu kararına rağmen, idarenin özelge alarak yeniden birim değer tespiti yapması ve davacının bu yeni değere göre yapılan tarhiyatı ödeme sırasında öğrenmesi durumunda, dava açma süresinin ne zaman başlayacağı kabul edilmiştir? Bu kararın temelindeki hukuki ilke nedir?

Danıştay 9. Dairesi'nin bu kararında, dava açma süresinin, davacının hukuka aykırı olarak yeniden belirlenen değere dayalı emlak vergisini ödemesiyle durumu öğrendiği ve idareye yaptığı düzeltme başvurusunun reddedildiği tarihten itibaren başlayacağı kabul edilmiştir. Bu kararın temelindeki hukuki ilke, 'hukuka açıkça aykırı ve yok hükmünde sayılabilecek işlemlerin' idari istikrar korumasından yararlanamayacağı ve bu tür işlemlerin öğrenilmesiyle yeni bir hukuki durumun ortaya çıktığı prensibidir. Normalde, takdir komisyonu kararları usulüne uygun ilan edildikten sonra dava açılmazsa kesinleşir ve dava açma süresi bu ilan dönemine göre hesaplanır. Ancak somut olayda, 2013 yılında usulüne uygun kesinleşmiş bir takdir komisyonu kararı varken, idare bu kararı yok sayarak ve hukuki dayanağı olmayan bir şekilde (özelge alarak) yeniden bir değer tespiti yapmıştır. Yargı organı bu ikinci işlemi, hukuken varlığını koruyan kesinleşmiş bir karara rağmen yapıldığı için 'hukuka aykırı' bulmuştur. Davacı, bu hukuka aykırılığı ancak kendisine vergi tahakkuk ettirildiğinde öğrenebilmiştir. Emlak vergisinin mükellefe ayrıca bildirilmemesi (1319 sayılı Kanun) nedeniyle, öğrenme tarihi ödeme anı olmaktadır. Dolayısıyla Danıştay, dava açma süresini, hukuka aykırılığın davacı tarafından öğrenildiği ve idareye başvurusunun reddedildiği tarihten başlatarak, hak arama özgürlüğünü ve mahkemeye erişim hakkını (Anayasa m. 36) korumuştur. Süre aşımı kararının bozulması, idarenin hukuka aykırı işlemleriyle dava açma sürelerini dolanmasının önüne geçmeyi amaçlayan bir yaklaşımdır.