Soruşturma evresinde tutuklanan bir şüphelinin tutukluluk durumu, CMK m. 108 uyarınca ne sıklıkla ve kim tarafından incelenir? Bu inceleme sırasında şüphelinin veya müdafiinin dinlenmesi zorunlu mudur? Soruşturma ve kovuşturma evrelerindeki tutukluluğun incelenmesi usulleri arasındaki temel farkları belirtiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #25960

Soruşturma evresinde tutukluluk durumu, CMK m. 108/1 uyarınca, şüphelinin tutuklu bulunduğu süre içinde ve 'en geç otuzar günlük süreler içinde' incelenir. Bu inceleme, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine Sulh Ceza Hakimi tarafından yapılır. Şüphelinin kendisi de bu incelemeyi talep edebilir. Bu inceleme sırasında, kural olarak şüphelinin (ve dolayısıyla müdafiinin) dinlenmesi zorunludur. CMK m. 108/1, incelemenin 'şüpheli veya müdafii dinlenilmek suretiyle' yapılacağını açıkça belirtir. Bu, şüphelinin tutukluluğunun devamına ilişkin gerekçelere karşı savunma yapma ve tahliye talebini sözlü olarak dile getirme hakkını güvence altına alır. Bu dinleme, SEGBİS aracılığıyla da yapılabilir. Soruşturma ve kovuşturma evrelerindeki inceleme usulleri arasındaki temel farklar şunlardır: * **İncelemeyi Yapan Merci:** Soruşturmada Sulh Ceza Hakimi, kovuşturmada ise davaya bakan mahkeme (veya hakim) incelemeyi yapar. * **İncelemenin Şekli:** Soruşturmada inceleme için talep gerekir (savcı veya şüpheliden) ve şüphelinin dinlenmesi esastır. Kovuşturmada ise mahkeme 're'sen' (kendiliğinden) her duruşmada veya en geç 30 günde bir inceleme yapar. Bu inceleme genellikle duruşmada, sanık ve müdafii hazır iken yapılır. Mahkeme, duruşmalar arasında dosya üzerinden de inceleme yapabilir, bu durumda tarafları dinlemesi zorunlu değildir. Kısacası, soruşturma evresindeki periyodik inceleme daha formal bir yapıya sahiptir ve şüphelinin dinlenmesini zorunlu kılarak daha güçlü bir güvence sunar.