İkale sözleşmesi ile iş akdi sona eren bir işçinin, ödenmemiş fazla mesai ve kullandırılmayan yıllık izin ücreti alacakları da bu sözleşme ile sona erer mi? İkale ile ibra arasındaki farkı, sağlanan metindeki bilgiler ve Yargıtay 9. HD 2023/18033 E., 2023/16711 K. sayılı uyuşmazlık giderme kararı çerçevesinde açıklayınız.

Hayır, sona ermez. İkale (bozma) sözleşmesi, kural olarak geleceğe etkili sonuçlar doğuran bir sözleşmedir. Amacı, iş sözleşmesini ileriye dönük olarak ortadan kaldırmaktır. Metindeki açıklamalarda ve Yargıtay 9. HD'nin 2023/18033 E. sayılı uyuşmazlık giderme kararında da belirtildiği gibi, ikalenin, sözleşmenin sona ermesinden önce doğmuş olan hak ve borçlar üzerinde bir etkisi yoktur. Fazla mesai ücreti ve yıllık izin ücreti gibi alacaklar, işçinin ikale tarihinden önce çalışarak hak kazandığı, 'doğmuş' alacaklardır. Bu nedenle, ikale sözleşmesi imzalanmış olması, işçinin bu alacakları talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. İkale ile ibra arasındaki fark şudur: * **İkale:** İş sözleşmesini geleceğe yönelik olarak sona erdiren bir anlaşmadır. Geçmişe dönük, doğmuş alacakları kapsamaz. * **İbra:** Borcu sona erdiren bir sözleşmedir. İşçinin, ikale sözleşmesi ile birlikte veya ayrı bir belgeyle, geçmişe dönük tüm alacaklarını (fazla mesai, yıllık izin vb.) aldığına ve işvereni bu borçlardan kurtardığına dair irade beyanıdır. Ancak, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmelerinin geçerliliği için çok sıkı şartlar getirmiştir (yazılı olması, ödemenin banka kanalıyla yapılması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması vb.). Yargıtay 9. HD'nin kararında da vurgulandığı üzere, ikale sözleşmesi içinde yer alan ve işçinin tüm haklarını aldığına dair genel ifadeler, TBK m. 420'deki şartları taşımadığı sürece geçerli bir ibra niteliği taşımaz. Dolayısıyla, işçi ikale sözleşmesi imzalamış olsa bile, ispatladığı takdirde ödenmemiş fazla mesai ve yıllık izin ücretlerini ayrıca talep edebilir.