İşçi ve işveren arasında imzalanan bir ikale (bozma) sözleşmesinde, işçinin kıdem ve ihbar tazminatlarının ödeneceği kararlaştırılmış, ancak işçiye bunun dışında ek bir menfaat sağlanmamıştır. İşçi, daha sonra bu ikale sözleşmesinin geçersiz olduğunu iddia ederek işe iade davası açmıştır. Yargıtay'ın 'makul yarar' ölçütü çerçevesinde bu ikale sözleşmesinin geçerliliğini nasıl değerlendireceğini, Yargıtay 9. HD kararlarındaki (2018/10998 E., 2019/9122 K.) gerekçelerle açıklayınız.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, bu ikale sözleşmesi büyük olasılıkla geçersiz sayılacaktır. Yargıtay, ikale sözleşmelerini değerlendirirken, işçinin iş güvencesi hükümlerinden (işe iade davası açma hakkı, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti) ve işsizlik sigortasından feragat ettiği gerçeğinden hareketle, bu feragatin karşılığında işçiye 'makul bir yarar' sağlanıp sağlanmadığını denetlemektedir. 'Makul yarar' ölçütü, işçiye yasal hakları olan kıdem ve ihbar tazminatları dışında, 'ek bir menfaat' sunulmasını gerektirir. Sadece yasal hakların ödenmesinin taahhüt edilmesi, işçinin ikale sözleşmesi yapması için makul bir neden olarak kabul edilmez. Çünkü işveren tarafından yapılacak geçerli bir fesihte dahi işçi bu haklara zaten kavuşacaktır. Yargıtay'a göre ek menfaat, işçinin iş güvencesinden kaynaklanan haklarından vazgeçmesinin bir karşılığı olmalıdır. Metindeki Yargıtay 9. HD'nin 2018/10998 E., 2019/9122 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, 'makul yarar şartının gerçekleşmediği' durumlarda ikale sözleşmesi geçersiz kabul edilmektedir. Genellikle bu ek menfaatin, işçinin en az 4-6 aylık ücreti tutarında bir ödeme olması gerektiği yönünde bir eğilim vardır. Somut olayda, işçiye sadece yasal tazminatları ödendiği için, iş güvencesinden vazgeçmesi karşılığında bir 'makul yarar' sağlanmamıştır. Bu nedenle mahkeme, ikale sözleşmesini geçersiz sayarak, iş sözleşmesinin aslında işveren tarafından feshedildiğini kabul edecek ve işe iade davasının koşullarının (feshin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığı) incelenmesine geçecektir.