Bir işe iade davasında, davalı işveren, davacının iş sözleşmesinin ikale yoluyla sona erdiğini savunmuş ve davacıya kıdem tazminatına ek olarak 1 aylık ücreti tutarında bir ek menfaat ödendiğini belirtmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, 1 aylık ücret tutarındaki ek menfaatin 'makul yararı' karşılamadığı gerekçesiyle ikaleyi geçersiz saymıştır. Yargıtay'ın 'makul yarar' ölçütünün somutlaştırılmasına ilişkin bir standardı var mıdır? Bu ölçütün işçinin kıdemi ve ücreti gibi faktörlere göre değişkenlik gösterip göstermeyeceğini tartışınız.

Yargıtay'ın 'makul yarar' ölçütünü somutlaştıran kesin ve formülize edilmiş bir standardı bulunmamakla birlikte, yerleşik içtihatlarında belirli bir çerçeve oluşmuştur. Yargıtay, makul yararın varlığını her somut olayın kendi özelliklerine göre değerlendirir. Ancak genel eğilim, metindeki Yargıtay 9. HD kararında (2018/506 E., 2018/5426 K. sayılı karara atıf yapan BAM kararı) da görüldüğü gibi, sadece 1 aylık ücret tutarındaki bir ek ödemenin, özellikle kıdemli bir işçi için 'makul yarar' şartını sağlamadığı yönündedir. Bölge Adliye Mahkemesinin kararında 'yarar tabirinden yasal kıdem ve ihbar tazminatları dışında en az 4 aylık ücreti tutarında ek menfaatin sağlanması gerektiği' şeklindeki ifadesi, uygulamada oluşan genel bir kanaati yansıtmaktadır. Yargıtay, genellikle işçinin iş güvencesi tazminatlarının (işe başlatmama tazminatı için 4 ila 8 aylık ücret + boşta geçen süre için 4 aylık ücret) toplamına yakın bir ek ödemenin makul yararı sağlayacağını kabul etmektedir. Bu ölçüt, işçinin kıdemi ve ücreti gibi faktörlere göre kesinlikle değişkenlik gösterir. * **Kıdem:** Çok uzun yıllar çalışmış, kıdemi yüksek bir işçinin iş güvencesinden feragat etmesinin maliyeti, yeni işe girmiş bir işçiye göre daha yüksektir. Dolayısıyla, kıdemli bir işçi için makul yarar sayılacak ek menfaat miktarının daha fazla olması beklenir. * **Ücret:** Yüksek ücretle çalışan bir işçinin kaybedeceği haklar da parasal olarak daha yüksek olacağından, makul yarar olarak sunulacak ek ödemenin de bu ücretle orantılı olması gerekir. * **İşçinin Niteliği:** Vasıflı ve iş piyasasında kolayca iş bulabilecek bir işçi için daha düşük bir ek menfaat makul kabul edilebilirken, vasıfsız veya yaşı ilerlemiş bir işçi için daha yüksek bir ödeme gerekebilir. Sonuç olarak, 1 aylık ücret tutarındaki ek ödeme, özellikle ortalama bir kıdeme sahip işçi için Yargıtay tarafından 'makul yarar' olarak kabul edilmemekte ve bu durumdaki ikale sözleşmeleri geçersiz sayılmaktadır.