Bir idare mahkemesi, davacının YD talebini, dava dilekçesi ve eklerinden talebin yerinde olmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle, davalı idarenin savunmasını almadan reddetmiştir. Bu karar İYUK m. 27 açısından hukuka uygun mudur? Mahkemenin bu yetkisinin koşullarını ve amacını izah ediniz.
Evet, bu karar hukuka uygundur. İYUK m. 27/4, 'Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir.' hükmünü içermektedir. Bu, YD kararı verilebilmesi için idarenin savunmasının alınması veya savunma süresinin geçmesi gerektiği yönündeki genel kuralın (İYUK m. 27/2) bir istisnasıdır. Mahkemenin bu yetkisinin koşulları şunlardır: 1. **Açıkça Dayanaksızlık:** YD talebinin yerinde olmadığı, dava dilekçesi ve ekli belgelerden hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılmalıdır. Yani, işlemin açıkça hukuka aykırı olmadığı veya telafisi güç bir zararın doğmayacağı ilk bakışta belli olmalıdır. 2. **Ön İnceleme Niteliği:** Bu karar, dosyanın esasına girilerek verilen bir karar değil, YD talebine ilişkin bir ön inceleme sonucudur. Bu düzenlemenin amacı, usul ekonomisidir. Açıkça dayanaktan yoksun, başarı şansı bulunmayan YD talepleri için idarenin savunmasını bekleyerek yargılamayı uzatmanın önüne geçmektir. Eğer dava dilekçesi ve ekleri, YD koşullarının (açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar) bulunmadığını net bir şekilde ortaya koyuyorsa, mahkemenin idarenin savunmasını beklemesine gerek yoktur. Ancak bu yetki, mahkeme tarafından dikkatli kullanılmalıdır. Talebin yerindeliği konusunda en ufak bir tereddüt varsa, genel kural olan idarenin savunmasının alınması yoluna gidilmelidir. Savunma alınmadan verilen bu ret kararına karşı da İYUK m. 27/7 uyarınca itiraz yolu açıktır.