İYUK m. 15/1-a ve m. 15/1-e arasındaki temel fark, davanın açıldığı merciin niteliği açısından nasıl açıklanabilir?

İki hüküm arasındaki temel fark, davanın açıldığı merciin 'yargısal' olup olmamasına dayanır. İYUK m. 15/1-a (görev veya yetki yönünden ret), davanın bir 'yargı merciinde' (idare/vergi mahkemesi) ancak yanlış olanında açılması durumunu düzenler. Burada sorun, yargısal merciler arasındaki iş bölümüdür. İYUK m. 15/1-e (idari merci tecavüzü nedeniyle tevdi) ise, dava açılmadan önce başvurulması zorunlu olan bir 'idari makama' başvurulmadan, doğrudan bir yargı merciinde dava açılması durumunu düzenler. Burada sorun, yargısal bir ön koşul olan idari başvuru yolunun tüketilmemiş olmasıdır. Kısacası, 15/1-a'da hata 'yargı mercileri arasında', 15/1-e'de ise hata 'idari merci ile yargı mercii arasında' yaşanmaktadır. Sonuçları da farklıdır: Birincisinde dosya başka bir mahkemeye gönderilirken, ikincisinde dava açma ön koşulunun yerine getirilmesi için idari makama gönderilir.