İYUK Madde 15/1-a bendindeki 'adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine' hükmünün idari yargılamadaki işlevi nedir? Bu hükmün 'yargı yolu yanlışlığı' kavramı ile ilişkisini ve Danıştay kararlarının bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

İYUK Madde 15/1-a bendinde, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. **İşlevi:** Bu hüküm, idari yargının görev alanına girmeyen, yani özel hukuk hükümlerine göre adli yargı mercilerinde görülmesi gereken davaların idari yargıda açılması durumunda, davanın esastan incelenmeksizin yargı yolu yanlışlığı nedeniyle usulden reddedilmesini sağlar. Amacı, yargı yolu ayrımına riayet edilmesini sağlamak ve her yargı kolunun kendi görev alanındaki davalara bakmasını temin etmektir. **Yargı Yolu Yanlışlığı ile İlişkisi:** 'Yargı yolu yanlışlığı', bir davanın görevli olmayan yargı koluna açılması durumunu ifade eder. İdari yargı, idarenin kamu gücünü kullanarak tesis ettiği idari işlem ve eylemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklara bakar. İdarenin özel hukuk kuralları altında, özel hukuk tüzel kişisi gibi yaptığı eylem ve işlemler ise özel hukuk alanına girer ve adli yargının görevindedir. **Danıştay Kararlarının Yaklaşımı:** - **Vakıf Üniversitelerinin Özel Hukuk İlişkileri:** Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/13-518 Esas, 2017/520 K. sayılı kararına göre, vakıf üniversitesinin yüksek lisans eğitim ve diploması verme yükümlülüğünü içeren protokolü ifa etmemesi nedenine dayalı zarar istemi, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin kamu gücünü kullanarak düzenlenmiş bir işlem olmayıp, özel hukuk ilişkisinden kaynaklandığı için adli yargı yerinde çözümlenmelidir. Bu durumda idari yargının görevli olmadığı kabul edilmiştir. - **Tapu Kayıtlarındaki Düzeltmeler:** Tapu sicilindeki basit yazım hatalarının idari yoldan düzeltilebileceği, ancak malikin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hatalarının hukuken daha karmaşık olması durumunda adli yargının görevli olduğu belirtilmiştir (Danıştay 10. Daire - Esas: 2014/3891, Karar: 2015/5767). - **2022 Sayılı Kanun Kapsamındaki Aylık Uyuşmazlıkları:** 2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylığın kesilmesi ve yersiz aylıkların istirdadına ilişkin Kurum işlemi ile ilgili uyuşmazlıklar idari yargının görev alanına girmektedir, iş mahkemelerinin görevli olmadığı kabul edilmiştir (Yargıtay 10. HD - Esas: 2015/4326, Karar: 2017/1350). Özetle, idari yargı, idarenin kamu gücüne dayalı faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklara bakarken, özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıkları adli yargıya bırakır.