İYUK Madde 15/1-e bendinde yer alan 'dilekçelerin görevli idare merciine tevdii' kararının hangi durumlarda verildiğini ve bu kararın temel amacını açıklayınız. Özellikle, İYUK 15/2'deki 'Danıştaya veya ilgili mahkemeye başvurma tarihi, merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir' hükmünün önemi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #258431

İYUK Madde 15/1-e bendine göre, ilk inceleme sırasında dilekçelerdeki idari merci tecavüzü hallerinde, davanın görevli idare merciine tevdii (gönderilmesi) kararı verilir. Bu kararın amacı, idari işlemlere karşı dava açmadan önce yapılması gereken zorunlu idari başvuruların (şikayet, itiraz vb.) eksik bırakılması durumunda, davanın doğrudan reddedilmesi yerine, eksik olan idari başvuru aşamasının tamamlanmasını sağlamaktır. Bu, hem hak arama özgürlüğünü korur hem de idarenin kendi iç denetimini yapmasına olanak tanır. **İşlev ve Önemi (İYUK 15/2):** İYUK Madde 15/2'de belirtilen 'Dilekçelerin görevli mercie tevdii halinde, Danıştaya veya ilgili mahkemeye başvurma tarihi, merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir' hükmü çok önemlidir. Bu hüküm, davacının dava açma süresi konusunda hak kaybına uğramasını engeller. Yani, davacı idari başvuru yapması gerekirken doğrudan yargı yoluna başvurmuşsa ve mahkeme dilekçeyi ilgili idari mercie tevdi etmişse, dava açma süresinin hesaplanmasında mahkemeye ilk başvurulan tarih esas alınır. Örneğin, vergi hukuku uyuşmazlıklarında, düzeltme başvurusu reddedildikten sonra şikayet yoluyla belediye başkanlığına başvurulmadan doğrudan mahkemeye dava açılması durumunda, Danıştay, bu durumun merci tecavüzü olduğunu ve dilekçenin ilgili idari mercie tevdi edilmesi gerektiğini belirtmiştir (Danıştay 6. Daire - Esas: 2015/13875, Karar: 2016/1351). Bu hüküm, hukuki güvenliği sağlar ve davacının usul hatalarından dolayı hak kaybına uğramasını önler.