HMK Madde 294/6'ya göre, usule ilişkin nihai kararlar hakkında hükme ilişkin hususların uygulanması ilkesi ne anlama gelmektedir? Bu ilkenin 'görevsizlik' veya 'yetkisizlik' kararlarındaki yansımalarını ve Yargıtay'ın 'iş dağılımı' kavramına yaklaşımını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #258413

HMK Madde 294/6'ya göre, hükme ilişkin hususlar, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanır. Bu ilke, usule ilişkin nihai kararların da (örneğin görevsizlik, yetkisizlik, davanın açılmamış sayılması gibi) hükümler gibi belirli şekil ve kapsam şartlarına tabi olduğunu gösterir. Yani bu kararlar da gerekçeli olmalı, infaza elverişli bulunmalı ve kararla gerekçe arasında çelişki bulunmamalıdır. **Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararlarındaki Yansımalar:** Mahkemelerin görevsizlik veya yetkisizlik kararları da usule ilişkin nihai kararlar olup, HMK 294 ve 297 hükümlerine uygun olarak açık ve infaza elverişli şekilde tesis edilmelidir. Özellikle, iki mahkemenin karşılıklı olarak görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi durumunda, HMK'nın 21 ve 22. maddeleri uyarınca yargı yeri belirlenmesi yoluna gidilir. Ancak, bu kararların gerçek anlamda bir görevsizlik veya yetkisizlik niteliğinde olması gerekir. **'İş Dağılımı' Kavramı ve Yargıtay Yaklaşımı:** Yargıtay, aynı yerde birden fazla aynı tür mahkeme (örneğin birden çok sulh hukuk mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesi) arasındaki ilişkiyi 'işbölümü ilişkisi' değil, 'iş dağılımı' veya 'iç ilişki' olarak nitelendirmektedir. Bu durum, gerçek anlamda bir görev uyuşmazlığına yol açmaz ve merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla görevli mahkemenin belirlenmesine gerek bulunmaz (Yargıtay 20. HD - Esas: 2017/7020, Karar: 2017/5924). Örneğin, 5235 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir ve bu daireler arasındaki iş dağılımı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu daireler, kendilerine tevzi edilen davalara bakmak zorundadırlar. Bu ilke, yargılama sürecinin gereksiz yere uzamasını engellemeyi ve mahkemeler arasındaki iç işleyişi düzenlemeyi amaçlar.