17 yaşındaki bir çocuk, kasten yaralama suçundan (TCK m. 86/1) 2 yıl hapis cezasına mahkum edilmiştir. Mahkeme, bu cezayı ertelemek yerine TCK m. 50 uyarınca seçenek bir yaptırıma (örn: adli para cezası) çevirmek zorundadır. Bu durumun yasal dayanağı ve amacı nedir?

Bu durumun yasal dayanağı, TCK m. 50/3'tür. Bu madde, '...fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezasının, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunludur.' der. Soru örneğindeki 2 yıl ceza bu kapsama girmemektedir. Ancak soru TCK m. 50/3'e atıfla sorulmuşsa, doğru cevap şu şekilde olmalıdır: Eğer çocuk, 1 yıl veya daha az (örneğin 10 ay) hapis cezasına mahkum edilseydi, mahkeme TCK m. 50/3 uyarınca bu cezayı seçenek yaptırımlardan birine çevirmek 'zorunda' olurdu. Bu, çocuklar ve yaşlılar lehine getirilmiş emredici bir hükümdür ve hakime takdir hakkı bırakmaz. Amacı, kısa süreli hapis cezalarının bu gruplar üzerindeki olumsuz etkilerini önlemektir. Sorudaki 2 yıl cezaya göre doğru cevap: 2 yıl hapis cezası, TCK m. 50/3'teki 'bir yıl' sınırını aştığı için zorunlu çevirme kapsamında değildir. Ancak TCK m. 50/1 uyarınca, diğer şartlar varsa (kasıtlı suçtan daha önce hapis cezasına mahkum olmama vb.) mahkeme takdir hakkını kullanarak bu 2 yıllık cezayı seçenek yaptırıma çevirebilir. Bu bir zorunluluk değil, takdir hakkıdır.