5237 sayılı TCK'nın 52. maddesinde düzenlenen 'adli para cezası' sisteminin temel felsefesi ve hesaplama yöntemi nedir? Ayrıca, bu cezanın hapis cezasına çevrilmesi sürecindeki kanuni değişiklikleri ve Yargıtay'ın güncel yorumlarını irdeleyiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #258401

5237 sayılı TCK'nın 52. maddesinde düzenlenen adli para cezası sisteminin temel felsefesi, cezanın kişinin ödeme gücüne göre belirlenmesi yoluyla, suç işleyen zengin ile fakir arasındaki eşitsizliği gidermektir. Bu sistem, eski Türk Ceza Kanunu'ndaki enflasyon kaynaklı sorunları ve ödeme gücü eşitsizliğini gidermek amacıyla gün para cezası (Günlük Gelir Sistemi) olarak adlandırılan birçok Avrupa ülkesinde uygulanan modelden esinlenerek benimsenmiştir. **Hesaplama Yöntemi:** Hakim, öncelikle suç karşılığı olarak kanundaki sınırlar arasında gün birimi sayısını saptar (en az beş, kanunda aksine hüküm yoksa en fazla yediyüzotuz gün - TCK 52/1). Ardından, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak bir gün biriminin parasal miktarı belirlenir (en az yüz, en fazla beşyüz Türk Lirası - TCK 52/2). Son olarak, toplam gün birimi sayısı ile bir gün biriminin parasal miktarı çarpılarak adli para cezasının miktarı tespit edilir. Kararda bu gün sayısı ve miktar ayrı ayrı gösterilmelidir (TCK 52/3). **Hapis Cezasına Çevrilmesi ve Kanuni Değişiklikler:** TCK'nın 52/4. maddesi, hakime ekonomik ve şahsi halleri göz önünde bulundurularak cezanın ödenmesi için bir yıla kadar mehil verme veya iki yılı geçmeyen ve dört taksitten az olmayan taksitler halinde ödenmesine karar verme yetkisi tanır. Taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği kararda belirtilir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun'un 106. maddesi, adli para cezasının infazını düzenler. 6545 sayılı Kanun'un 81. maddesiyle yapılan değişiklikle, ödenmeyen adli para cezasının doğrudan hapse çevrilmesi yerine, öncelikle hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilmesi sağlanmıştır (CGK - Karar: 2018/404). Hükümlünün bu yükümlülüğe uymaması halinde kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir. Bu değişiklikle amaç, ödenmeyen adli para cezalarının doğrudan hapis olarak infazının önüne geçilmesidir. TCK 52/4'e göre hapse çevirme ihtarı kararda belirtilmese dahi, 5275 sayılı Kanun'un 106/5. maddesi uyarınca infaz savcılığı bu işlemi resen uygular, bu nedenle kararda bu ihtarın bulunmaması tek başına bozma nedeni değildir (CGK - Karar: 2018/404).