TCK 191. maddesi kapsamındaki suçlarda 'kovuşturma şartının' gerçekleşmediği durumlarda mahkemenin 'durma kararı' vermesinin gerekçesi nedir? Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin 2018/3560 E., 2018/6557 K. sayılı kararı bu konuda ne hükmetmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #257653

TCK m. 191 kapsamındaki suçlarda, kamu davasının açılabilmesi için TCK m. 191/4'te belirtilen 'ihlal' koşullarının, özellikle 'ısrar' koşulunun gerçekleşmesi bir **kovuşturma şartıdır**. Eğer bu kovuşturma şartı gerçekleşmemişse, mahkemenin yargılamaya devam etmeyip 'durma kararı' vermesi gerekir. **Gerekçe:** 1. **Kovuşturma Şartının Varlığı:** TCK m. 191/4-a'da belirtilen 'yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etme' koşulu, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kaldırılması ve kamu davasının yürütülmesi için yasal bir gerekliliktir. Bu koşul, bir 'kovuşturma şartı' niteliğindedir. 2. **CMK m. 223/8 Uygulaması:** CMK m. 223/8'e göre, 'soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir.' 3. **Yargıtay Hükmü (Yargıtay 10. CD, 2018/3560 E., 2018/6557 K.):** İlgili kararda, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, 'ısrar' koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bir değerlendirme yapılmadan doğrudan 'kamu davasının ertelenmesine' karar verilmesi hatalı bulunmuştur. Yargıtay'a göre, 'kovuşturma şartı' olan 'ısrar koşulunun' gerçekleşmediği anlaşıldığından, mahkemenin CMK m. 223/8'in ikinci cümlesi gereğince bu şartın gerçekleşmesini beklemek üzere **'davanın durmasına'** ve denetimli serbestlik dosyasının infazına devam edilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir. **Sonuç:** 'Durma kararı', yargılamanın kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere geçici olarak askıya alınması anlamına gelir. Eğer şart gerçekleşirse (örn. sanık yükümlülüklere uygun davranmakta ısrar ederse), yargılamaya devam edilir; aksi takdirde (erteleme süresi başarılı bir şekilde tamamlanırsa) kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Bu durum, TCK m. 191'in tedavi ve rehabilitasyon odaklı felsefesinin yargılama aşamasındaki procedural güvencesidir.