Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2014/3807 E., 2016/4689 K. sayılı kararında, Tapu Sicil Müdürlüğü'nde görevli sanığın, ipotek suret harcını almak üzere mağdurdan aldığı parayı mal edinmesi eylemi incelenmiştir. Karar, bu eylemin 'zimmet' veya 'hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma' suçlarından hangisini oluşturacağının belirlenmesi için neden ek araştırma yapılması gerektiğini belirtmiştir?
Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2014/3807 E., 2016/4689 K. sayılı kararında, Tapu Sicil Müdürlüğü'nde görevli sanığın, ipotek suret harcı olarak mağdurdan aldığı parayı mal edinmesi eylemi incelenmiştir. Karar, bu eylemin 'zimmet' veya 'hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma' suçlarından hangisini oluşturacağının belirlenmesi için ek araştırma yapılması gerektiğini belirtmiştir. **Ek Araştırma Gerekçesi ve Suç Vasıflandırması:** Kararın temel gerekçesi, suça konu 'ipotek suret harcının' hangi kurum tarafından (Tapu Müdürlüğü veznesince mi, yoksa Maliye tarafından mı) tahsil edilmesi gerektiği hususunun **açıklığa kavuşturulmamış olmasıdır**. * **Zimmet Suçu (TCK 247):** Zimmet suçunun oluşabilmesi için failin bir kamu görevlisi olması ve suça konu malın faile görevi 'nedeniyle' (yani kamu görevi sıfatından kaynaklanan bir yetki veya sorumlulukla) tevdi edilmiş veya koruma ve gözetimi altında olması gerekir. * Eğer ipotek suret harcının **kurum veznesince tahsilinin mümkün olduğu** (yani Tapu Sicil Müdürlüğü'nün doğrudan tahsil etme yetkisi olduğu) bir durum söz konusuysa, sanığın bu parayı görevi gereği alıp mal edinmesi, 'sıfatından kaynaklı koruma ve gözetim yükümlülüğünün bulunması sebebiyle' **zimmet suçunu** oluşturabilecektir. * **Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK 155/2):** Bu suç, kamu görevlisi olmayan veya kamu görevlisi olsa da görevinin gereği olarak kendisine tevdi edilmeyen bir malı kötüye kullanan fail tarafından işlenir. * Eğer ipotek suret harcının **kurum veznesince tahsili mümkün olmayıp Maliyece tahsilinin gerekmesi** halinde, yani sanığın bu parayı resmi görevi gereği tahsil etme yetkisi bulunmuyorsa, eylem artık görevi kötüye kullanma veya zimmet olmaktan çıkar. Bu durumda, paranın teslimi 'kişisel tanışma ve güvene dayalı olarak' gerçekleştirildiğinin kabulü mümkün bulunmadığından (yani, Tapu Müdürü sıfatının sağladığı güven nedeniyle), eylem sanık ile çalıştığı yer arasındaki **hizmet ilişkisinden ötürü** (TCK m. 155/2) **hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu** oluşturacaktır. Bu suçun takibi şikayete bağlı değildir. **Sonuç:** Yargıtay, bu önemli hukuki ayrımın yapılabilmesi için 'suret harcının hangi kurum tarafından tahsil edileceği hususunun açıklığa kavuşturulduktan sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği'ni belirterek hükmü bozmuştur. Eksik araştırma, doğru suç vasfının belirlenmesini engellediği için önemli bir bozma nedeni sayılmıştır.