TCK m. 3'teki orantılılık ilkesi, TCK'nın özel kısmında yer alan ve bazı suçlar için '... cezası yarı oranında artırılır' gibi sabit artırım oranları öngören nitelikli hallerle nasıl bir ilişki içindedir?

Kanun koyucu, bazı nitelikli haller için (örneğin TCK m. 86/3'teki silahla yaralama) sabit bir artırım oranı (yarı oranında) öngörerek, bu durumun fiilin haksızlığını ne ölçüde artırdığına dair kendi orantılılık değerlendirmesini yapmıştır. Bu durumlarda, hakimin artırım oranı üzerinde bir takdir yetkisi yoktur; kanunda belirtilen oranı uygulamak zorundadır. TCK m. 3'teki orantılılık ilkesi, hakimin bu sabit oranı değiştirmesine olanak tanımaz. Ancak, hakim, temel cezayı (artırım yapılmadan önceki cezayı) belirlerken, fiilin bu nitelikli halle işlenmiş olmasının yarattığı somut ağırlığı dikkate alarak, temel cezayı alt sınırdan bir miktar uzaklaştırarak orantıyı sağlayabilir. Yani ilke, takdir yetkisi olmayan yerde değil, olan yerde (temel cezanın belirlenmesi) devreye girer.