Türk Ceza Kanunu'nun 3. maddesindeki 'orantılılık ilkesi'ni, zincirleme suç hükümleri uygulanırken, önceki ve sonraki cezaların nasıl birleştirilmesi gerektiği (mahsup) ve infaz edilecek sonuç cezanın nasıl belirleneceği bağlamında açıklayınız. Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 2016/11365 E., 2017/7082 K. sayılı kararını esas alarak, hapis ve adli para cezaları arasındaki mahsup yöntemlerini ve önceki cezanın sonraki cezadan fazla olması durumunu örneklerle analiz ediniz.
TCK Madde 3/1'deki 'orantılılık ilkesi', işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunmasını emreder. Bu ilke, zincirleme suç (TCK 43) hükümleri uygulanırken, failin birden fazla fiil işlemesine rağmen orantısız bir şekilde cezalandırılmasının önüne geçmek için hayati öneme sahiptir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 20.09.2017 tarihli ve 2016/11365 E., 2017/7082 K. sayılı kararı, zincirleme suçun uygulanması sırasında, önceden kesinleşmiş bir davanın bulunması durumunda, görülen davada belirlenen temel ceza üzerinden TCK 43 uyarınca artırım yapıldıktan sonra, evvelce kesinleşen cezanın 'mahsubu' ile infaza esas sonuç cezanın tayin olunması gerektiğini belirtmiştir. Bu, bir 'birleştirme' ve 'mahsup' prensibidir. Karar, farklı ceza türleri için mahsup yöntemlerini örneklerle açıklamıştır: 1. Önceki ve sonraki cezalar hapis cezası ise: Örneğin, kesinleşen ceza 10 ay hapis, sonraki ceza 1 yıl 3 ay hapis ise, infaz 5 ay hapis üzerinden yapılır (1 yıl 3 ay = 15 ay; 15 ay - 10 ay = 5 ay). 2. Önceki ve sonraki cezalar adli para cezası ise: Örneğin, kesinleşen ceza 6.000 TL, sonraki ceza 7.000 TL ise, infaz 1.000 TL üzerinden yapılır. 3. Önceki ve sonraki cezalardan biri hapis, diğeri adli para cezası ise: Dönüşüm ve mahsup işlemi yapılır. Örneğin, önceki ceza 6.000 TL adli para cezası (günlük 20 TL'den 10 ay hapis karşılığı), sonraki ceza 1 yıl 15 gün hapis + 100 TL adli para cezası ise, infaz 2 ay 15 gün hapis ve 20 TL adli para cezası üzerinden yapılır. 4. Önceki ceza sonraki cezadan fazla ise: Örneğin, önceki ceza 1 yıl 3 ay hapis, sonraki ceza 7.000 TL adli para cezası (11 ay 20 gün hapis karşılığı) ise, önceki ceza miktar itibarıyla fazla olup onu da kapsadığından tayin olunan cezanın infaz edilmemesine karar verilir. Bu karmaşık mahsup mekanizması, failin aynı suç işleme kararı altında işlediği fiillerden dolayı orantısız veya mükerrer cezalandırılmasının önüne geçerek, TCK 3'teki orantılılık ilkesinin fiilen uygulanmasını sağlar. Hakim, her eylem için ayrı ayrı ceza vermek yerine, tek bir suç işleme kararı kapsamında işlenen birden fazla fiili bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeli ve bu mahsup prensiplerine uymalıdır.