Mala zarar verme suçu (TCK 151) ve hırsızlık suçunda (TCK 145) 'değer azlığı' kavramının hukuki niteliğini ve bu kavramın TCK Madde 3/1'deki 'orantılılık ilkesi' ile ilişkisini açıklayınız. Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 2015/21452 E., 2017/9757 K. sayılı kararını esas alarak, 'değer azlığı' nedeniyle ceza indiriminde veya ceza vermekten vazgeçmede hakimin takdir yetkisinin sınırlarını değerlendiriniz.

TCK Madde 145, hırsızlık suçuna konu malın 'değerinin az' olması halinde faile verilecek cezada indirim yapılmasını veya ceza vermekten vazgeçilmesini öngören özel bir düzenlemedir. Bu hüküm, TCK Madde 3/1'deki 'orantılılık ilkesi'nin (fiilin ağırlığıyla orantılı ceza) hırsızlık suçundaki somutlaşmış halidir. Amaç, çok düşük değerli malların çalınması durumunda, fiilin ağırlığıyla orantısız kalacak yüksek cezaların verilmesinin önüne geçmektir. Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 13.09.2017 tarihli ve 2015/21452 E., 2017/9757 K. sayılı kararı, bu maddeyi incelemiştir. Kararda, 'değer azlığı' nedeniyle ceza indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olmasının yeterli olduğu belirtilmiştir. Hakim, indirim oranını TCK Madde 3 uyarınca 'işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı' olacak şekilde saptamalıdır. Eğer ceza vermekten vazgeçme kararı verilecekse, malın değerinin azlığının yanı sıra 'suçun işleniş şekli ve özellikleri' de dikkate alınmalıdır. Karar, somut olayda çalınan eşya ve paranın toplam değerinin 90,00 TL olması karşısında, TCK 145 gereğince belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmeyişini bozma nedeni saymıştır. Bu, hakimin TCK 145'teki takdir yetkisini kullanırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmasını zorunlu kılar. 'Değer azlığı', mutlak bir miktar veya oran üzerinden değil, fiilin işleniş şekli, mağdurun durumu, suçun genel toplumsal algısı gibi faktörlerle birlikte değerlendirilerek 'orantılılık' ilkesi çerçevesinde yorumlanmalıdır. Bu ilke, ceza hukukunun insancıl yüzünü ve adalet arayışını yansıtır.