Türk Ceza Kanunu (TCK) Madde 3'te düzenlenen 'Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi' ile 'orantılılık ilkesi'nin (TCK 3/1) ceza hukukundaki temel anlam ve önemini açıklayınız. Bu ilkelerin, temel cezanın belirlenmesinde (TCK 61) ve cezanın bireyselleştirilmesinde nasıl uygulandığını Yargıtay Ceza Genel Kurulu (örneğin, 2019/61 E., 2019/430 K. ve 2019/317 E., 2019/317 K.) ve diğer Dairelerin içtihatlarından örneklerle somutlaştırınız.
TCK Madde 3, Türk Ceza Kanunu'nun temel ilkelerini belirleyen, insan hakları ve hukuk devleti anlayışının ceza hukukundaki yansımalarını gösteren bir maddedir. Maddenin birinci fıkrası, 'Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.' hükmüyle 'orantılılık ilkesini' (principe de proportionnalité) düzenler. Bu ilke, işlenen fiilin doğurduğu zarar veya tehlike ile hükmolunan yaptırım arasında adil bir denge olmasını gerektirir. Amaç, adaleti sağlamak, suç işleyenin pişmanlık duymasını sağlamak ve topluma kazandırılmasına olanak tanımaktır. Ceza Genel Kurulu'nun 20.03.2019 tarihli ve 2019/61 E., 2019/430 K. sayılı kararında, kemik kırığı doğuran yaralanmalarda (TCK 87/3) ceza artırımının, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisiyle 'orantılı' ve 'makul' bir oranda yapılması gerektiği, aksi takdirde orantılılık ilkesinin ihlal edileceği belirtilmiştir. Yine, 04.06.2019 tarihli ve 2019/317 E., 2019/317 K. sayılı kararında, taksirli suçlarda (örneğin TCK 85/1 - taksirle öldürme) kusurun ağırlığına göre temel ceza belirlenirken, alt sınırdan uzaklaşılmasının 'orantılılık' ilkesine uygun olduğu, ancak her durumda en üst hadden ceza tayininin gerekmediği vurgulanmıştır. TCK Madde 61/1, hakimin temel cezayı belirlerken göz önünde bulundurması gereken yedi ölçütü (suçun işleniş biçimi, kullanılan araçlar, zaman ve yer, konusunun önem ve değeri, zarar veya tehlikenin ağırlığı, failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı, amaç ve saik) düzenler. Bu ölçütler, TCK 3/1'deki orantılılık ilkesini somut olayda gerçekleştirmek için hakime bir yol haritası sunar. Yargıtay, bu ölçütlerin yargılama sürecindeki bilgi ve belgelerle somut olarak ilişkilendirilerek, denetime olanak sağlayacak şekilde gerekçelendirilmesini zorunlu tutar. Örneğin, Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 28.02.2018 tarihli ve 2017/3716 E., 2018/633 K. sayılı kararında, terör örgütü üyeliği suçunda temel ceza belirlenirken kullanılan 'örgütün niteliği ve yaşanan darbe teşebbüsü süreci' gibi gerekçelerin, sanığın eylemlerine özgü ve kişiselleştirilmiş olmaması nedeniyle orantılılık ilkesini ihlal ettiği kabul edilmiştir. Maddenin ikinci fıkrası ise, 'Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz.' hükmüyle 'eşitlik ilkesini' (principe d'égalité) benimser. Bu, ceza kanununun insancıl niteliğini ve hukuk devleti ilkesinin özünü vurgular. Toplumsal konum, ekonomik durum gibi faktörler ceza miktarını veya tedbiri etkilememelidir; ancak bazı hallerde (örneğin adli para cezasının günlüğünün belirlenmesinde TCK 52/2'deki ekonomik durum gibi) bu faktörler sadece cezanın şahsileştirilmesi açısından dikkate alınabilir, ayrımcılık amaçlı kullanılamaz.