TCK m. 3'teki orantılılık ilkesi, cezanın kişiselleştirilmesi sürecinde TCK m. 50 (seçenek yaptırımlar), m. 51 (erteleme) ve CMK m. 231 (HAGB) gibi kurumların uygulanmasında mahkemenin takdirini nasıl yönlendirir?

TCK m. 3, bu kurumların uygulanmasında mahkemenin takdir yetkisinin adil ve ölçülü bir şekilde kullanılmasını sağlar. Mahkeme, bu kararları verirken sadece sanığın kişisel durumunu değil, aynı zamanda işlenen fiilin ağırlığını da göz önünde bulundurmalıdır. - **Fiil çok ağır ise:** Toplumsal tepkinin yüksek olduğu, kamunun zararının büyük olduğu ağır bir suçta, mahkeme orantılılık ilkesi gereği HAGB veya erteleme uygulamayarak cezanın infaz edilmesinin daha adil olduğuna karar verebilir. - **Fiil hafif ise:** Fiilin haksızlık içeriğinin az olduğu, zararın giderildiği durumlarda, sanığa hapis cezası yerine seçenek yaptırım uygulanması, cezanın ertelenmesi veya HAGB kararı verilmesi orantılılık ilkesine daha uygun olabilir. Yargıtay kararları (örn. Yargıtay 18. CD, E:2015/36238), bu kurumların uygulanmamasının somut ve fiilin ağırlığıyla orantılı gerekçelere dayanması gerektiğini vurgulayarak bu dengeye işaret eder.