Arama tedbirine başvurulabilmesi için gerekli olan 'ölçülülük' ilkesi, kişilerin temel hak ve özgürlüklerini güvence altına almak için kamu gücünü nasıl sınırlandırmaktadır? 'Orantılılık' ilkesi bu bağlamda ne anlama gelir?
Ölçülülük ilkesi, arama tedbirine muhatap olacak kişilerin temel hak ve özgürlüklerini güvence altına almak için kullanılacak kamu gücünü sınırlandırmak, müdahalelerde aşırılığa gidilmesini ve buna bağlı olarak doğabilecek mağduriyetleri önlemektir. Dar anlamda ölçülülük de denilen 'orantılılık' ise; tedbirin ilgililere 'ölçüsüz bir yükümlülük' getirmemesini ve 'katlanılamaz' nitelikte olmaması gerektiğini ifade eder. Yani, arama tedbiriyle ulaşılmak istenen meşru amaç ile bireyin hak ve özgürlüklerine yapılan müdahale arasında makul bir denge bulunmalıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de (örn. Buck/Almanya kararı) yapılan müdahale ile izlenen meşru amacın orantılı olması gerektiğini vurgulamıştır. (Arama Çeşitleri makalesi)