CMK m. 225/2, 'Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir' derken neyi ifade etmektedir? Bu ilkenin, 'iddianamenin iade edilemeyeceği hal' olarak düzenlenen CMK m. 174/2 ile bağlantısını kurunuz.
CMK m. 225/2, mahkemenin, Cumhuriyet savcısının iddianamede yaptığı hukuki nitelendirmeye (yani fiile verdiği hukuki isme, örn: 'hırsızlık') veya sanığın savunmasında ileri sürdüğü nitelendirmeye (örn: 'bu eylem hırsızlık değil, kullanma hırsızlığıdır') bağlı olmadığını ifade eder. Mahkeme, 'jura novit curia' (mahkeme hukuku re'sen uygular) ilkesi gereğince, önüne getirilen maddi fiili, kanunlar çerçevesinde kendisi nitelendirme yetkisine sahiptir. Bu ilkenin CMK m. 174/2 ile doğrudan bir bağlantısı vardır. CMK m. 174/2, 'Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez' der. Çünkü, savcının yaptığı hukuki nitelendirme mahkemeyi bağlamadığı için, bu nitelendirmenin yanlış olması, yargılamanın ilerlemesine engel bir durum değildir. Mahkeme, iddianameyi kabul ettikten sonra, yargılama sırasında fiili doğru şekilde nitelendirebilir. Bu iki madde, ceza muhakemesinde 'fiilin' esas olduğunu, 'hukuki nitelendirmenin' ise mahkemenin takdirinde olduğunu gösteren birbirini tamamlayıcı hükümlerdir.