Kolluk, bir şüphelinin rızasıyla aracında arama yapmıştır. Bu arama hukuka uygun mudur ve 'rıza'nın geçerlilik koşulları nelerdir? Yargıtay içtihatları, özellikle baskı altında alınan 'rıza' beyanlarını nasıl değerlendirmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #255294

Kolluğun rızaya dayalı arama yapması teorik olarak mümkün olsa da, Yargıtay içtihatları bu konuda oldukça katı ve şüpheci bir yaklaşım sergilemektedir. 'Rıza'nın geçerli olabilmesi için, kişinin hiçbir baskı, korku veya yanıltma altında olmaksızın, özgür iradesiyle ve aramanın sonuçlarını bilerek izin vermesi gerekir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 2021/11033 K. sayılı kararında da görüldüğü gibi, olay tutanağına 'rızaen teslim etti' şeklinde yazılması, rızanın varlığı için tek başına yeterli kabul edilmemektedir. Kolluk görevlilerinin varlığı, üniformaları ve silahları, kişi üzerinde doğal bir baskı oluşturur. Bu ortamda verilen rızanın 'özgür iradeye' dayandığını kabul etmek zordur. Yargıtay, genellikle bu tür rızaları geçersiz saymakta ve arama için anayasal ve yasal güvencelerin (hakim kararı/savcı emri) varlığını aramaktadır. Dolayısıyla, kolluk tarafından rıza ile yapıldığı iddia edilen aramalar, büyük oranda hukuka aykırı kabul edilme ve elde edilen delillerin geçersiz sayılma riski taşır.