15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu alınması zorunlu mudur? Bu rapor alınmadığında kararda gerekçe gösterilmesi gerekliliği ve bu gerekçenin Yargıtay denetimindeki önemi nedir?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/97 E., 2019/626 K. sayılı kararına göre, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için sosyal inceleme raporu (SIR) alınması 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nda zorunlu değildir. Bu yaş grubundaki çocukların kural olarak kusur yeteneğine sahip oldukları kabul edilir. Ancak, hükmolunacak cezanın belirlenmesinde ve kişiselleştirilmesinde çocuğun özel şartlarının (doğumundan itibaren gelişim aşamaları, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal ve moral gelişim özellikleri; ailesinin, toplumsal, ekonomik ve kültürel durumu, okul ve iş ortamı vb.) gözetilmesi zorunludur. Dolayısıyla, sosyal inceleme yaptırılmaması hâlinde, 5395 sayılı Kanun’un 35/3. maddesindeki gerekçe gösterme şartının yerine getirilmesi zorunludur. Bu gerekçe, cezanın bireyselleştirilmesi, seçenek yaptırımların tercihinde, takdiri indirim nedenlerinden yararlandırılmalarında ve diğer kişiselleştirme aşamalarında hâkimin bu hususları göz önünde bulundurup bulundurmadığının Yargıtay denetimine izin verecek şekilde kararda tartışılması açısından büyük önem taşır.