12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğunun tespitinde sosyal inceleme raporu ve adli tıp uzmanı raporlarının rolü nedir? Bu raporlar hâkimi bağlayıcı nitelikte midir? İlgili Yönetmelik hükümleriyle birlikte açıklayınız.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/345 sayılı kararına göre, 12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğu, kusur yeteneğinin varlığına bağlıdır. Bu tespit, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi ile Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin (ÇKKY) 20. ve 21. maddeleri çerçevesinde yapılır. ÇKKY 20/2'ye göre, bu yaş grubundaki çocuklar için işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından sosyal inceleme yaptırılması zorunludur. Ayrıca ÇKKY 20/4'e göre, sosyal inceleme raporu ile birlikte adli tıp uzmanı, psikiyatrist ya da zorunluluk hâlinde uzman hekimden görüş alınması zorunludur. Ancak ÇKKY 20/3 ve 21/3 maddelerinde belirtildiği üzere, kusur yeteneğinin olup olmadığını takdir yetkisi münhasıran mahkemeye aittir. Hâkim, raporlarla bağlayıcı olmaksızın, her delil gibi bunları da serbestçe değerlendirip kararını verecektir. Sosyal inceleme raporu çocuğun aile ortamı, sosyal çevre, eğitim ve gelişimi hakkında bilgi sağlarken, adli rapor psikiyatrik açıdan algılama ve yönlendirme yeteneğini değerlendirir.