Bir davada, tarafların uzlaştığına dair bir beyan dosyaya sunulursa, hâkim bu beyanla bağlı mıdır, yoksa delilleri serbestçe takdir ederek davaya devam edebilir mi?

Bu durum davanın türüne göre değişir. Ceza muhakemesinde, eğer suç uzlaştırma kapsamında ise (CMK m. 253), tarafların usulüne uygun olarak uzlaşması halinde mahkeme davayı düşürmek zorundadır. Hukuk davalarında ise, tarafların dava konusu üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir konuda sulh olmaları (HMK m. 313) halinde, mahkeme sulhe göre karar verir ve davayı sona erdirir. Hâkimin delilleri takdir yetkisi, tarafların uyuşmazlığı sona erdiren bu tür irade beyanları karşısında kısıtlanır.