Bir sanık, mağduru öldürmeyi planlamış ve bu amaçla hazırlık yapmıştır. Ancak eylemi gerçekleştireceği sırada, mağdurun kendisine yönelik haksız bir fiili (örneğin hakaret veya saldırı) nedeniyle ani bir öfkeye kapılarak eylemini gerçekleştirmiştir. Bu durumda tasarlama ve haksız tahrik bir arada uygulanabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #24994

Bu durum, tasarlama ve haksız tahrikin bir arada uygulanmasının en tartışmalı olduğu ve somut olayın özelliklerine göre dikkatle değerlendirilmesi gereken bir haldir. İki farklı sonuç ortaya çıkabilir: 1. **Tasarlamanın Ortadan Kalkması ve Sadece Haksız Tahrikin Uygulanması:** Eğer mağdurdan gelen yeni haksız fiil, sanığın önceden kurduğu planı ve ruhi sükunetini tamamen bozmuş ve onu 'ani bir hiddetle' eyleme yöneltmişse, bu durumda tasarlamadan söz edilemez. Fail, artık önceden yaptığı plana göre değil, o anki hiddetin etkisiyle hareket etmektedir. Bu durumda, sanığın önceden öldürme kararı almış olması, eylemin 'haksız tahrik altında kasten öldürme' (TCK m. 81 + m. 29) olarak nitelendirilmesine engel olmaz. Ancak tasarlamanın unsurları (soğukkanlılık ve plana sadakat) ortadan kalktığı için, TCK m. 82/1-a uygulanmaz. Bu, Yargıtay'ın 'Failin suçu işlemekten vazgeçmesi fakat bir başka nedenle ve ani bir kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez.' (YCGK, 2002/414 K.) şeklindeki içtihadıyla uyumludur. 2. **Her İkisinin de Birlikte Uygulanması:** Eğer mağdurdan gelen yeni haksız fiil, sanığın önceden kurduğu planı ve kararını değiştirmemiş, sadece eylemi tetikleyen son bir etken olmuşsa ve sanık hala büyük ölçüde önceden hazırladığı plana sadık kalarak eylemi işlemişse, bu durumda her iki kurumun da bir arada uygulanması düşünülebilir. Sanık, zaten var olan planını, yeni ortaya çıkan haksız tahrikin de etkisi altında icra etmiş olur. Bu durumda fail, tasarlayarak öldürme suçundan (TCK m. 82/1-a) sorumlu tutulur ve bu ceza üzerinden haksız tahrik indirimi (TCK m. 29) yapılır. **Sonuç:** Hangi senaryonun geçerli olduğuna, sanığın eylemi işleme anındaki davranışları, olayın gelişim süreci ve delillerin bütüncül bir değerlendirmesiyle karar verilir. Kilit nokta, yeni haksız fiilin, önceden var olan tasarlama iradesini 'bozup bozmadığı' veya sadece 'tetikleyip tetiklemediği'dir.