TCK 31. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen 12-15 yaş grubu çocukların ceza sorumluluğu hangi koşullara bağlıdır ve bu koşulların tespiti nasıl yapılır? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #249890

TCK 31. maddesinin 2. fıkrasına göre, fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanların ceza sorumluluğu, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde yoktur; bu durumda çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır. Ancak, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı hâlinde ceza sorumluluğu vardır ve indirilmiş cezalar uygulanır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/345 E. sayılı kararına göre, bu yaş grubundaki çocukların kusur yeteneğinin bulunup bulunmadığına ilişkin tespit, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (ÇKK) 35. maddesi ile Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin (ÇKKY) 20. ve 21. maddeleri çerçevesinde yapılır. Bu kapsamda, çocuğun aile koşulları, sosyal ve ekonomik koşullar ile psikolojik ve eğitim durumu hakkında uzman kişilerce düzenlenen 'sosyal inceleme raporu' ve adlî tıp uzmanı, psikiyatrist ya da zorunluluk hâlinde uzman hekim tarafından düzenlenen 'bilirkişi raporu'nun alınması zorunludur (ÇKKY 20/2, 20/4). Hâkim, bu raporları bağlayıcı olmaksızın serbestçe değerlendirir ancak rapor alınmaması veya eksik rapor alınması hukuka kesin aykırılık teşkil eder (Yargıtay Ceza Genel Kurulu - Karar: 2019/265).