Bir sanık, öldürmeyi tasarladığı mağduru bir plan dahilinde öldürmeye teşebbüs etmiş, ancak mağdur yaralı olarak kurtulmuştur. Sanık hakkında hem tasarlayarak öldürmeye teşebbüs hem de haksız tahrik hükümlerinin bir arada uygulanması mümkün müdür? Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 2014/4839 E. sayılı kararı bu konuda ne belirtmektedir?

Evet, mümkündür. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, haksız tahrik hükümleri ile tasarlayarak öldürme suçunun nitelikli hali bir arada uygulanabilir. Bu kural, suçun teşebbüs aşamasında kalması durumunda da geçerlidir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin anılan kararında, sanığın, sadakat yükümlülüğünü ihlal eden eşinin görüştüğü kişiyi 'tasarlayarak' öldürmeye teşebbüs ettiği olayda, sanık hakkında haksız tahrik nedeniyle TCK m. 29'un uygulanmaması hukuka aykırı bulunmuştur. **Hukuki Mantık:** 1. **İki Kurumun Bağımsızlığı:** Haksız tahrik, failin kusur yeteneğini azaltan sübjektif bir nedendir ve failin suçu işleme anındaki 'hiddet veya şiddetli elem' haliyle ilgilidir. Tasarlama ise, kastın yoğunlaşmış bir şeklidir ve failin suç öncesindeki 'planlama ve hazırlık' süreciyle ilgilidir. Bir fail, kendisini haksız tahrik durumuna sokan bir eylem (örneğin aldatılma) nedeniyle sürekli bir elem ve öfke içinde olabilir ve bu ruh hali devam ederken, eylemini soğukkanlılıkla planlayarak işlemeye karar verebilir. 2. **Teşebbüste Uygulama:** Suçun teşebbüs aşamasında kalması, bu iki kurumun bir arada uygulanmasına engel değildir. Teşebbüs, failin elinde olmayan nedenlerle neticeyi gerçekleştirememesidir. Failin kastı ve suçu işleme sırasındaki ruh hali (tahrik altında olup olmadığı) değişmez. Dolayısıyla, tasarlayarak ve haksız tahrik altında suça teşebbüs eden bir fail hakkında, ceza belirlenirken her iki hüküm de sırasıyla uygulanır. **Uygulama Sırası:** Mahkeme, ceza tayin ederken önce TCK m. 82/1-a'ya göre temel cezayı (ağırlaştırılmış müebbet) belirler. Sonra TCK m. 35 uyarınca teşebbüs nedeniyle indirim yapar. Ardından, ortaya çıkan ceza üzerinden TCK m. 29'a göre haksız tahrik indirimini uygular.