Ceza Muhakemesi Hukukunda 'in dubio pro reo' ilkesi ne anlama gelir ve haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasında bu ilkenin rolü nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #249699

'In dubio pro reo' ilkesi, 'şüpheden sanık yararlanır' anlamına gelir ve ceza davasında sanığın cezalandırılması bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin kuşkunun, sanığın yararına değerlendirilmesini öngörür. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın cezalandırılması bakımından gözönünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin kuşkunun, sanığın yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, bir suçun gerçekten işlenip işlenmediği veya işlenmiş ise gerçekleştirilme biçimi konusunda herhangi bir kuşku belirmesi halinde de geçerlidir. Gerçekleşme şekli kuşkulu ve tam olarak aydınlatılamamış olay ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti, yargılama sürecinde toplanan kanıtların bir kısmına dayanılıp diğer bir kısmı gözardı edilerek ulaşılan olası kanıya değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalıdır. Bu ispat, hiçbir kuşku ve başka türlü oluşa olanak vermeyecek açıklıkta olmalıdır. Haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasında da, eğer ilk haksız hareketin mağdur veya maktulden kaynaklandığına ilişkin savunmanın aksinin kanıtlanamaması durumunda, bu ilke uyarınca sanık yararına haksız tahrik hükümleri uygulanmalıdır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2014/1-477 E., 2015/69 K. karşı oy).