Bir sanık hakkında, soruşturma aşamasında hukuka aykırı olarak (örneğin, CMK m. 127'deki usule uyulmadan) elkonulmuş bir eşya, yargılama sonucunda sanığa iade edilmiştir. Bu iade kararı, elkoyma işleminin hukuka aykırılığını ortadan kaldırır mı veya meşrulaştırır mı?

Hayır, hukuka aykırı olarak elkonulmuş bir eşyanın sonradan iade edilmesi, elkoyma işleminin başlangıçtaki hukuka aykırılığını ortadan kaldırmaz veya meşrulaştırmaz. Hukuki olarak bu iki durum birbirinden tamamen bağımsızdır. 1. **Elkoymanın Hukuka Aykırılığı:** Elkoyma bir koruma tedbiridir ve kanunda öngörülen sıkı şekil şartlarına (hakim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan halde savcı/kolluk amiri emri ve sonradan hakim onayı vb.) tabidir. Bu şartlara uyulmadan yapılan bir elkoyma, yapıldığı andan itibaren hukuka aykırıdır. Bu hukuka aykırılık, sonradan yapılan herhangi bir işlemle (iade dahil) geriye dönük olarak düzeltilemez. 2. **Hukuka Aykırı Delil Sonucu:** Bu hukuka aykırılığın en önemli sonucu, elkoyma işlemiyle elde edilen delilin veya eşyanın kendisinin 'hukuka aykırı delil' haline gelmesidir (CMK m. 217/2). Bu delil, sanık aleyhine delil olarak kullanılamaz. Örneğin, hukuka aykırı elkonulan bir bıçağın üzerinde parmak izi bulunsa bile, bu parmak izi delili hükme esas alınamaz. 3. **İade Kararının Niteliği:** Eşyanın sonradan iade edilmesi, sadece mülkiyet hakkı üzerindeki fiili kısıtlamanın sona erdirilmesidir. Bu karar, elkoyma işleminin usulsüzlüğünü değerlendiren veya onu onaylayan bir karar değildir. Sadece, eşyanın delil olarak muhafazasına gerek kalmadığı veya müsadere edilemeyeceği anlaşıldığı için sahibine geri verilmesidir. Sonuç olarak, hukuka aykırı elkoyma, bağımsız bir usul ihlalidir ve bu ihlalin sonuçları (delil yasakları gibi) devam eder. Sonradan yapılan iade, sadece mülkiyet hakkının iadesi olup, usul ihlalini 'temize çıkarmaz'.