Danıştay 12. Dairesi'nin 2016/2427 sayılı kararında, iptal kararı üzerine göreve iade edilen davacının, takip eden yılda sözleşmesinin yenilenmemesi işlemi hukuka aykırı bulunmuştur. İdarenin, 4/C'li personel gibi 'her yıl sözleşmesi yenilenen' statülerde, bir iptal kararını sadece o yıl için uygulayıp, ertesi yıl aynı kişiyi 'hizmetine ihtiyaç bulunmadığı' gerekçesiyle tekrar çalıştırmaması, yargı kararını 'etkisizleştirme' veya 'hukuka karşı hile' olarak yorumlanabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #249470

Evet, Danıştay 12. Dairesi'nin bu kararı, idarenin bu tür bir davranışının yargı kararını 'etkisizleştirme' ve 'hukuka karşı hile' olarak yorumlanması gerektiği yönünde güçlü bir emsal teşkil etmektedir. Bu yorumun hukuki dayanakları şunlardır: 1. **İptal Kararının Amacı ve Sonucu:** Davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin iptal edilmesi, sadece o işlemin hukuka aykırı olduğunu tespit etmekle kalmaz, aynı zamanda o işleme dayanak olan gerekçelerin (karardaki olayda, belirli fiilleri işlediği iddiası) de geçersiz olduğunu ortaya koyar. İptal kararı, davacıyı, hukuka aykırı işlem hiç yapılmamış gibi eski hukuki konumuna getirir. Bu, davacının statüsünün 'sorunsuz bir şekilde devam eden bir 4/C'li personel' statüsü olduğu anlamına gelir. 2. **Yargı Kararını Etkisizleştirme:** İdarenin, iptal kararını sadece o yılın sonuna kadar uygulayıp, hemen takip eden yılın başında, iptal edilen işlemle aynı veya benzer gerekçelere (davacının geçmişteki fiilleri) veya soyut bir 'hizmetine ihtiyaç bulunmadığı' gerekçesine dayanarak sözleşme yenilememesi, yargı kararının doğurduğu hukuki sonucu fiilen ortadan kaldırmaya yönelik bir eylemdir. Bu, kararın şeklen uygulanıp, özünün ve amacının boşa çıkarılmasıdır ki bu, 'kararı etkisizleştirme' anlamına gelir. 3. **Hukuka Karşı Hile (Fraus Legis):** İdare, 'sözleşme yenilememe' yetkisini, normalde sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde değil, yargı kararının sonuçlarından kurtulmak amacıyla kullanmaktadır. Yani, yasal bir yetki (takdir yetkisi), kanunun amacına (kamu hizmetinin gerekleri) aykırı olarak, bir yargı kararını dolanmak için kullanılmaktadır. Bu durum, idare hukukunda 'yetki saptırması' veya daha genel bir ilke olan 'hukuka karşı hile' olarak nitelendirilebilir. 4. **Hukuki Güvenlik ve İyi Niyet:** Vatandaşın, lehine çıkan bir yargı kararının sonuçlarının kalıcı olacağına dair meşru bir beklentisi vardır. İdarenin, aynı konuda farklı bir işlemle aynı sonucu doğurması, hukuki güvenlik ilkesini ve idarenin iyi niyetli davranma yükümlülüğünü zedeler. Danıştay bu kararında, yargı kararının amacının sadece geçmişe dönük bir düzeltme olmadığını, aynı zamanda davacının hukuki statüsünü geleceğe yönelik olarak da güvence altına aldığını kabul etmiştir. Bu nedenle, iptal kararına rağmen sözleşmenin yenilenmemesi, yeni ve ayrı bir hukuka aykırılık teşkil eder.